Browsing Category

زبان‌گرد

داغون یا داغان؟
زبان‌گرد نگارش و ویرایش

داغون یا داغان؟

امشب از گفت‌وگوی بین دوست زبان‌شناسم خداداد رضاخانی و یوسف سعادت آموختم که اصل داغان  همان داغون است. برخلاف نظر دکتر معین که در پانوشت لغت «داغینه» در برهان قاطع آمده و آن‌چه در دهخدا اشاره شده (داغان در تداول مردم تهران)، داغون از مصدر داغیلماق…

۱۴ مهر ۱۳۹۷
نگاهی به ترجمه رمان خواب گران ریموند چندلر - قاسم هاشمی نژاد
باب ترجمه زبان‌گرد

نگاهی به ترجمه‌ی رمان خواب گران ریموند چندلر

ایمان بیاوریم به کارآمدی ویرایش… پرتو شریعتمداری: چندی پیش، یکی از آشنایان رمان خواب گران ریموند چندلر با ترجمه‌ی قاسم هاشمی‌نژاد را به من امانت داد تا یکی دو هفته‌ای کتاب را بخوانم و برگردانم. من در انگلیس زندگی می‌کنم و دسترسی‌ام به کتاب‌های فارسی‌زبان…

۹ شهریور ۱۳۹۷
شفیعی کدکنی و زبان‌های محلی
تحلیل فرهنگی دوره‌گرد زبان‌گرد

واکنش به دیدگاه شفیعی کدکنی درباره‌ی زبان‌های محلی؛ بی‌خبری، غرض‌ورزی یا خیانت؟

پدر من از مردم تفرش و فراهان بود و در دوران زندگی سال‌ها در نواحی مختلف ایران به خدمات دیوانی و دولتی اشتغال داشت. مادرم از تویسرکان بود و مادرش از لرستان. یکی از خواهرانم در نیشابور به خانه‌ی شوهر رفته بود و دیگری…

۴ شهریور ۱۳۹۷
از چاه شلخته‌نویسی تا چاله‌ی وسواسی‌نویسی
زبان‌گرد نگارش و ویرایش

از چاله‌ی «شلخته‌نویسی» تا چاه «وسواسی‌نویسی» در نثر فارسی

رضا شکراللهی: نقطه‌مقابل کسانی که نثر شلخته دارند و بی‌اعتنا به نقش دستوری هر واژه و، مهم‌تر از آن، مفهوم دقیق هر واژه متونی می‌نویسند اغلب کژوکوژ و تأویل‌بردار و گاه سوءتفاهم‌زا، کسانی‌ نشسته‌اند که از شدتِ دقت در انتخاب واژه‌ها و ساختن جمله‌ها و…

۲۵ مرداد ۱۳۹۷
لغات عامیانه نزد دهخدا
زبان‌گرد نگارش و ویرایش

لغات عامیانه نزد دهخدا

این دو بند از مقدمه‌ی دهخدا بر لغت‌نامه‌اش درباره‌ی لغات عامیانه را می‌گذارم این‌جا برای آنان که همواره چوبِ لغت‌نامه‌ی دهخدا در مشت دارند و تا کسی از کلمه یا اصطلاحی عامیانه حرف می‌زند، آن را بر سرش می‌کوبند که نخیر، در دهخدا این…

۱۹ مرداد ۱۳۹۷
پژوهش‌های لغویِ «بسته» یا «بسته»ی پژوهش‌های لغوی!
زبان‌گرد

پژوهش‌های لغویِ «بسته» یا «بسته»ی پژوهش‌های لغوی!

نازنین خلیلی‌پور: در دنیای فانتزی کودکانه، اولین معنایی که از «بسته» به ذهنم می‌رسید هدیه‌ بود. «بسته» را چیزی شگفت‌انگیز تلقی می‌کردم که درون آن چیزی شگفت‌انگیزتر قرار داشت و برای این‌که کسی نبیندش، در جعبه یا پوششی پیچیده‌ شده بود. «بسته‌ی پستی» هم…

۱۴ مرداد ۱۳۹۷
تکیه‌کلام یا تکه‌کلام یا تیکه‌کلام یا تیکِ کلام؟
زبان‌گرد نگارش و ویرایش

تکیه‌کلام یا تکّه‌کلام یا تیکّه‌کلام یا تیکِ کلام؟

خیلی وقت پیش، کاوه لاجوردی درباره‌ی اصطلاحِ تکیه‌کلام و ریشه‌ی احتمالی آن نوشته بود. می‌خواهم نکته‌ای تکمیلی و اصلاحی به آن اضافه کنم به‌قصدِ گسترشِ موضوع تا شاید مقدمه‌ای شود برای بررسی بیشتر و انگیزه‌ برای اظهارنظرِ آن کسان که در این زمینه تخصص…

۲۹ تیر ۱۳۹۷
کسره‌ی اضافه
زبان‌گرد نگارش و ویرایش

کسره‌ی اضافه را بنویسیم یا ننویسیم؟

کاوه لاجوردی: من شخصاً مقیّدم که در هر نوشته‌ای به خطِ فارسی همه‌ی کسره‌های اضافه را بنویسم. در روزگارِ ما کسانی هستند که همه‌ی کسره‌های اضافه را می‌نویسند، حتی در متن‌هایی که وزنِ کلام به خواندن‌اش کمک می‌کند—نمونه‌ی برجسته‌اش دیوانِ حافظ با تصحیحِ سایه.…

۱۵ تیر ۱۳۹۷
ویرایش یک متن استفتا
زبان‌گرد نگارش و ویرایش

جز یا جزء یا جزو؟

«هرگونه تصرف و خسارت زدن به اموال عمومی جایز نیست و موجب ضمان است.» این جواب استفتایی از آیت‌الله خامنه‌ای در حاشیه‌ی شعارنویسی روی دیوار ساختمان تاریخی شهرداری رشت است، که یک دو هفته پیش منتشر شد. در ساعات پایانی شب ۱۴خرداد، گروهی موتورسوار…

۱ تیر ۱۳۹۷
دکتر شفیعی کدکنی و زبان‌های محلی و لهجه‌ها
تحلیل فرهنگی دوره‌گرد زبان‌گرد

شفیعی کدکنی و زبان‌های محلی و لهجه‌ها

رضا شکراللهی: چند روز پیش فایل صوتی کوتاهی از دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی منتشر شد درباره‌ی زبان فارسی و زبان‌های محلّی که دستمایه‌ی شیطنت قرار گرفت. من نمی‌دانم کجای حرف‌های استاد شفیعی کدکنی توهین به لهجه‌ها و زبان‌های محلی بوده یا اصلاً حرف نادرستی…

۲۱ خرداد ۱۳۹۷
Back to Top