خوابگرد

نقد دو مجموعه داستان کوتاه

نشست هفتگی شهرکتاب در روز سه‌شنبه ۲۷ بهمن ساعت ۱۶:۳۰ به نقد و بررسی دو مجموعه داستان کوتاه:
ـ «‌نمی‌توانم به تو فکر نکنم سیما» نوشته‌ی محمد حسینی
ـ «از چهارده سالگی می‌ترسم» نوشته‌ی حسن محمودی

اختصاص دارد که با حضور امیرعلی نجومیان، محمدحسن شهسواری، محمد حسینی و حسن محمودی در مرکز فرهنگی شهرکتاب واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر(بخارست)، نبش کوچه سوم برگزار می‌شود و ورود برای علاقه‌مندان آزاد است.

کامنت‌ها

گفت‌وگو و گفتمان در آثار سعدی

گفت‌وگو چه نقشی در ساختار یک متن ادبی دارد و چگونه می‌تواند در آفرینش اثر ادبی تاثیر بگذارد. سعدی در آثارش به خوبی از گفت‌وگو برای آفرینش متن‌های زیبا و درخشان بهره برده است که نمونه‌های آن در بوستان و گلستان و غزلیات دیده می‌شود.

هجدهمین مجموعه درس‌گفتارهایی درباره‌ی سعدی به «گفت‌وگو و گفتمان در آثار سعدی» اختصاص دارد که با سخنرانی دکتر نسرین فقیه‌ ملک‌مرزبان عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا در روزهای چهارشنبه ۲۸ بهمن و ۵ اسفند ساعت ۱۶:۳۰ در مرکز فرهنگی شهرکتاب واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر(بخارست)، نبش کوچه سوم برگزار می‌شود و ورود برای علاقه‌مندان آزاد است.

کامنت‌ها

زیرزمین روی زمین!

فیلم «کسی از گربه‌های ایرانی خبر نداره» را بهمن قبادی، کارگردان‌اش حلال کرده برای همه که به هر شکلی می‌خواهند تهیه کنند و به دیگران هم بدهند. برای او، دیده شدن این فیلم که به شکل زیرزمینی آن را ساخته، بسیار مهم‌تر از حقوق فیلم و حواشی آن است. اولین بار است که از دیدن فیلمی از بهمن قبادی تقریباً بی‌دردسر لذت برده‌ام. اگر از پایان‌بندی نامتناسب و سطحی فیلم بگذریم که در نام فیلم هم جلوه کرده و اگر بتوانیم پیوند بزنیم میان بازی‌های «هدایت‌شده»‌ی نابازیگران فیلم با بازی «شیرین» و پرجلوه‌ی حامد بهداد که هرجا می‌خواهیم بلند شویم (برای ریختن چای مثلاً) نگه‌مان می‌دارد؛ تماشای این فیلم هم لذت‌بخش است هم ما را وارد دنیایی تلخ و در عین حال شورانگیز می‌کند که زیر پوست این شهر در نزدیکی ما جریان دارد. دنیایی کوچک که بی‌شباهت به دنیای ظاهراً بزرگ زندگی خود ما هم نیست!

اما این فیلم، یک ویژگی منحصربه‌فرد دارد که سبب شده شرایط بیرونی بر موضوع درون فیلم کاملاً منطبق شود و خواسته یا ناخواسته انسجامی درخور به کل فیلم ببخشد. بهمن قبادی این فیلم را به اجبار، زیرزمینی ساخت، موضوع فیلم هم موسیقی زیرزمینی ایران است، فضای بصری عمومی فیلم هم واقعاً در زیرزمین‌ها و دخمه‌های پایتخت می‌گذرد، موسیقی فیلم هم، چه موسیقی متن و چه ترانه‌های آن، همه از نوع زیرزمینی‌اند، بازیگران فیلم هم به جز حامد بهداد، جملگی نوازندگان و آهنگسازان زیرزمین‌های ایران‌اند، حامد بهدادش هم به شکل زیرزمینی در این فیلم بازی کرده است. خلاصه، شما با فیلمی تماماً زیرزمینی روبه‌رویید که انگار ایده و داستان کم‌رنگ و فضای بصری و موسیقی و حتا فیلمبرداری و تدوین آن همه و همه، ساختاری هم‌آهنگ و منسجم را ایجاد کرده‌اند.

وقتی فیلم را تماشا می‌کردم و به این موضوع فکر می‌کردم، این هم به ذهنم رسید که اکنون در اوضاعی قرار گرفته‌ایم که حتا آن‌چه بیرون از زیرزمین‌ها در کف خیابان‌ها و درون خانه‌ها هم می‌گذرد، زیرزمینی‌ترین شکل ممکن را یافته‌اند. موسیقی زیرزمینی که هیچ، این روزها مداد شمعی سبزرنگ فرزند خردسال‌ات را هم باید از میان جعبه برداری و پنهان کنی تا مبادا شبی را در خانه بی‌پدر سر کند! انگار که اصلاً جملگی و در همه حال، در «زیرزمین» روزها را از پی هم می‌گذرانیم. با این وصف، ناچارم از نام فیلم هم خوشم بیاید تا بتوانم از آن کمک بگیرم برای بیان این همه احساس غریبی و تنهایی متکثر در این سرزمین (که در نقشه‌ی جهان به «گربه» شبیه است)، و بگویم: کسی از گربه‌ی ایران خبر ندارد!

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::
خوابگرد و لینکده‌ی آن را در گوگل‌ریدر بخوانید.

آدرس فید مطالب خوابگرد
http://feeds.feedburner.com/khabgard/SmCN

آدرس فید لینکده‌ی خوابگرد
http://feeds.feedburner.com/khabgard/xgSB

کامنت‌ها

نامه‌ی سرگشاده‌ی شمار زیادی از هنرمندان و اهل فرهنگ کشور

ششم دی‌ماه آروین صداقت‌کیش (منتقد و پژوهشگر موسیقی) و حامد رجبی (فیلمساز) در خیابان دستگیر شدند. پانزدهم دی‌ماه بهرنگ تنکابنی، (سردبیر) و کیوان فرزین (مدیر مسئول) مجله‌ی تخصصی موسیقی «فرهنگ و آهنگ» در دفتر این نشریه بازداشت و به محل نامعلومی منتقل شدند. بیست و یکم دی‌ماه محمدعلی شیرزادی (مستندساز) هنگام ورود به منزل‌اش دستگیر شد. بیست و دوم دی‌ماه مهرانه آتشی (عکاس هنری) و همسرش مجید غفاری در منزل‌شان بازداشت شدند. از وضعیت این دو خبری در دست نیست. سی‌ام دی‌ماه، لی‌لی فرهادپور (نویسنده و مادر بهرنگ تنکابنی) در حالی که فقط یک روز از مرخص شدن او از بیمارستان به علت عارضه‌ی قلبی می‌گذشت، در خانه بازداشت شد.

فرهنگ و هنر ایران را حضور اعضای آن معنا می‌بخشد. نمی‌توان از بالندگی ایران معاصر سخن گفت، آینده‌اش را در سر پروراند و پاره‌های این تن را به بند کشید. نمی‌توان از تعهد اجتماعی گفت و رابطه‌ی هنرمند را با اجتماع سد کرد. هنرمند به اقتضای آن چه می‌‌کند شاهدی ست بر آن چه پیرامون‌اش می‌گذرد. ادراک روح زمانه حرفه‌ی اوست و این تنها با حضور او در جامعه ممکن می‌شود.

ما امضاءکنندگان این نامه خواستار آزادی همکاران خود هستیم. روشن‌شدن اتهام، اطلاع دقیق از وضعیت کنونی آن‌ها، امکان ملاقات و برخورداری از وکیل انتخابی حداقل حقوق مسلم قانونی و انسانی ایشان است. [اسامی بیش از دویست نفر از امضاکنندگان در ادامـه]

مریم آرزومانی، مریم آزاد، مریم آموسا، نگاره آیت‌اللهی، ایثار ابومحبوب، علی اتحاد، امیر اثباتی، نگین احتسابیان، محسن احمدوند، احسان احمدی، بابک احمدی، میترا احمدی، شهرزاد ارشدی، نگار ارکانی، فرهاد اسعدیان، سمیرا اسکندرفر، حمید اسکندری، مریم اشرفی، مریم اطهاری، رامین اعتمادی بزرگ، رضا افسری، محمدمهدی اقبال، فیروزه امینی، مجتبی امینی، هوشیار انصاری‌فر، هاله انواری، کیانوش انوری، نازگل انصاری‌نیا، علی اوغازیان، زینب ایزدیار، معصومه بختیاری، محمود بخشی مؤخر، رضا براهنی، پیام برومند، سهیلا بسکی، رابعه بنافتی، رخشان بنی‌اعتماد، علی بوستان، مهرنوش بهبودی، فرزانه بهرامی، آزاده بهکیش، محمود رضا بهمن‌پور، احسان بهمنش، علیرضا بهنام، امیرحسین بیانی، لیلا پازوکی، ع. پاشایی، کامبوزیا پرتوی، مهگامه پروانه، احمد پرهیزی، مهناز پسیخانی، جعفر پناهی، علیرضا پوستین‌دوز، شاهپور پویان، آنه‌محمد تاتاری، روبان تبریزی، فوآد ترشیزی، ناصر تقوایی، ژینوس تقی‌زاده، نیوشا توکلیان ، امیرحسین ثنائی، علیرضا جدی، فرید جعفری سمرقندی، مهیار جنابی، نازنین جواهری، مینا جوکار، فرید جهانگیر، بابک چمن‌آرا، شیرین حاجی‌کریملو، رضا حائری، ملودی حسین‌زاده، داریوش حسینی، فرزانه حسینی، بهارک حقوقی، سهیلا حقیقت، جمشید حقیقت‌شناس، وحید حکیم، شیما خاکی، مرتضی خاکی، تورج خامنه‌زاده، سعید بهنام خانیکی، مینا خجسته، هاله خدامی، مهین خدیوی، مریم خزاعی، خسرو خسروی، صمد خطیبی، غزال خطیبی، مجید خلجی، هاله دارابی، هانا دارابی، هلیا دارابی، بامداد داودی، بهار داوودی، آروند دشت‌آرای، شیرین‌دخت دقیقیان، ستاره دلزنده، غزاله دهپور، آلا دهقان، یحیی دهقان‌پور، پدرام دیبازر، خشایار دیهیمی، شنتیا ذاکرعاملی، آزاده ذکریایی، ایمان راد، نیکا راد، علی راضی، حسن رجبی‌نژاد، محمد رحمانیان، مهشید رحیم‌تبریزی، محمد رسول‌اف، فرزاد رضائی، محمد رضایی‌راد، بی‌تا رضوی، ندا رضوی‌پور، سعید رفیعی منفرد، فریدون رمضانی، کتایون رنجبران، زروان روحبخشان، عارفه ریاحی، نسیم ریاضی، حسنعلی زاد، مهران زمانی، الینا زوار، محبوب زوار، شهناز زهتاب، مانا ساکی مهر، زینب سالاروند، حسن سربخشیان، هاجر سعیدی‌نژاد، نوید سلاجقه، رها سلیمانی، نیما سلیمی، سیما سیاح (افشار)، آزیتا شرف‌جهان، رزیتا شرف‌جهان، وحید شریفیان، فرشید شفیعی، نجف شکری، سولماز شهبازی، شایا شهوق، زینب شهیدی، نازنین شهیدی، مهوش ضیا شیخ‌الاسلامی، علی شیرخدایی، شیرین صباحی، حامد صحیحی، ناتاشا صدرحقیقیان، بهنام صدیقی، رامین صدیقی، بهرنگ صمدزادگان، نسرین طالبی، فرزانه طاهری، کمال طباطبایی، محمدمهدی طباطبایی، رضا عابدینی، کسری عابدینی، پیمان عباسیان، منوچهر عبدالله‌زاده، سهند عبیدی، همایون عسگری سیریزی، نوید عظیمی، سمیرا علیخان‌زاده، لیدا علیرضایی، نیما علیزاده، محمدحسین عماد، مصطفی عمیدی فرد، محمد غزّالی، مهدی فاتحی، سپیده فارسی، گلناز فتحی، مجید فتحی-زاده، شهاب فتوحی، دانا فرزانه پور، مدیا فرزین، مهدی فرهادیان، شیرین فرشباف، علی فریورصدری، آذین فیض‌آبادی، فلورا فیض-بخش، پیمان فیوضات، آناهیتا قبائیان اتحادیه، گلناز قدیری، شادی قدیریان، سمیرا قرایی، محمدرضا قربانی، علیرضا قندچی، تارا کابلی، طناز کاشانی، بابک کاظمی، محسن کاظمی، منصوره کاظمی، هومن کاظمیان، هانا کامکار، محسن کاهی، سیمین کرامتی، محبوبه کرملی، کتایون کرمی، نصرالله کسرائیان، یاسر کشمیری، مونس کوچکی شلمانی، احمد کیارستمی، بهمن کیارستمی، نغمه گل‌خو، لی‌لی گلستان، باربد گلشیری، انوش گنجی‌پور، رضا گوهرزاد، حسین ماهر، حمید متبسم، مریم مجد، بهار مجدزاده، سهراب محبی، میثم محفوظ، مریم محمدی، خسرو محمودی، عباس مخبر، مهشاد مخبری، ابراهیم مختاری، نجمی مدیحی، محمدرضا مرتضوی، احمد مرشدلو، دلشاد مرصوص، آوا مشکاتیان، غزل مصدق، آتوسا مظفری، امیر معبد، منوچهر معتبر، علیرضا معصومی، مجید معصومی‌راد، بهادر معیر، علی معینی، پیام مفیدی، رضا مقدس، رضوان مقدم، الهه مقدمی، حسن مکارمی، احسان ملکی، جواد منتظری، داوود منطق، تایماز منقبتی، رامیار منوچهرزاده، آروین مهدوی، سهراب مهدوی، شهره مهران، امیر موسوی، بیژن موسوی، مهران مهاجر، جهان‌نور مهربخش، مجتبی میرتهماسب، یاسر میردامادی،نیما نادری، کریستا ناسی، محسن ناصریان، ابراهیم نامدار، غلامرضا نامی، زهرا نبوی، پندار نبی‌پور، محسن نبی‌زاده، محمود نبی‌زاده، تارا نجد احمدی، مهرداد نجم‌آبادی، آیت نجفی، کاوه نجم‌آبادی، سولماز نرافی، لیدا نصرتی، مهتاب نصیرپور، شهروز نظری، تینوش نظم‌جو، نگار نعمتی، هاله نیازمند، هانیه نیرو کسمایی، علی نیرومند، افرا نوبهار، مهتاب نورابی، نازیلا نوع‌بشری، حمید نیکخواه، طاهر نیکخواه ابیانه، حمیدرضا وصاف، کتایون وزیری، مرضیه وفامهر، واهیک هارطونیان، افشین هاشمی، الیکا هدایت، غزاله هدایت، ترانه هِمامی، پیمان هوشمندزاده، رضا هیوا، نگار یزدان‌پناه، صفی یزدانیان.

کامنت‌ها

راوی خاموش

روز اولی که پیش از انتخابات، محافظ اصلی میرحسین را رودررو همراه‌اش دیدم، به چشم یک مزاحم دیدم. انتخابات برگزاریده شد! روزها از پی هم گذشت، عکس‌ها و فیلم‌ها از مراسم گوناگون منتشر شد، سیاه پوشید، بلندگو به دست گرفت، دوید، دشنام شنید، بیداری کشید، دوید، نجوا کرد، خیره ماند، بغض کرد، اشک ریخت و امید بخشید. در همه‌ی آن‌ها به مرور دیدم که او فقط محافظ‌اش نیست، که عضوی از خانواده‌ی اوست؛ عضوی که فرقش با ما و وجه اشتراک‌اش با آن‌ها، فقط آن بی‌سیم پنهانی ست که سیم پیچ‌خورده‌ی گوشی‌اش را می‌توان در چرخش گاه به گاه سرش دید.

امشب با دیدن این عکس که محافظ میرحسین در مراسم اربعین شهدای عاشورا، همسر خواهر میرحسین را این‌طور فشرده و همدلانه بغل کرده و هم‌زمان یک چشم‌اش نگران جان میرحسین است، یک‌سر به او فکر می‌کنم؛ به همه‌ی سال‌ها همراهی‌اش با میرحسین موسوی، و به آن بی‌سیمی که پس از سال‌ها سکوت و فش و فش خالی، چندماهی ست عجیب‌ترین و هول‌آورترین و ناشنیدنی‌ترین خبرها را دم گوش او می‌خواند. و به خودِ او فکر می‌کنم که جایگاه‌اش در این میانه کجاست؟

و به نقش «داستانی» او فکر می‌کنم؛ شخصیتی اصلی که ظاهراً هیچ جای این رمان پرکشش و هنوزناتمام حضور داستانی ندارد؛ اما شاید بهترین ««زاویه دید» و «راوی» باشد برای روایت رمانی که این روزها در میان دستان رنجور اما پرامید مردم نوشته می‌شود. او نه «اول‌شخص» است، نه «دانای کل» و نه «سوم‌شخص محدود»، فقط محافظ میرحسین هم نیست، او «راوی خاموش» و در عین حال «داستانی‌ترین» شخصیت داستانِ این روزها ست که ما حتا نام‌اش را هم نمی‌دانیم.

کامنت‌ها

حبس تعزیری برای جواد ماه‌زاده

جواد ماه‌زاده، نویسنده، منتقد و روزنامه‌نگار که بیش از دو ماه پیش بازداشت شده بود و در زندان بود، به چهار سال حبس تعزیری محکوم شد. گویا روحیه‌ و حالش خوب است و امیدوار. یقیناً به این حکم اعتراض هم خواهد کرد. جزییاتی بیش از این فعلاً نمی‌دانم.
کامنت‌ها

کارنامه‌ی زنده‌یاد منوچهر احترامی

منوچهر احترامی، ۵۵ سال در عرصه‌ی ادبیات و طنز قلم زد و آثار ماندگاری را به یادگار گذاشت. فرم‌گرایی، تنوع چشمگیر قالب و استفاده از ظرفیت‌های گوناگون زبان فارسی از جمله ویژگی‌های آثار اوست و کارنامه پربرگ و باری را نشان می‌دهد.

نشست هفتگی شهرکتاب در روز سه‌شنبه ۲۰ بهمن ساعت ۱۶:۳۰ با عنوان «پیر ما گفت» به تحلیل و بررسی کارنامه منوچهر احترامی اختصاص دارد که با حضور محمدرفیع ضیایی، مسعود کیمیاگر، ابوالفضل زرویی‌نصرآباد و سیداحمد وکیلیان در مرکز فرهنگی شهرکتاب واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمدقصیر(بخارست)، نبش کوچه سوم برگزار می‌شود و ورود برای عموم آزاد است.

کامنت‌ها

چرا خوابگرد را ادامه می‌دهم؟

درست است که اهل ادبیات و شمار زیادی از اهل هنرهای دیگر از مخاطبان همیشگی این‌جا بوده‌اند و هستند هنوز. اما انگیزه‌ی اصلی من از ادامه دادن خوابگرد، احترام به مخاطبانی از این دست است که متن ایمیل شوق‌انگیز یکی از آن‌ها را می‌خوانید.

:::: آقای شکراللهی، من یکی از خوانندگان خوابگرد شما هستم و با سبک و سیاق وبلاگ‌نویسی شما نزدیک به ۶ سال آشنا هستم. می‌توانم بگویم هر موقع به نت می‌آیم از مطالب وبلاگ شما و هم‌چنین لینک‌های روزانه‌ی شما بسیار لذت می‌برم.

آقای شکرالهی روزی که خوابگرد فیلتر شد، بسیار غمگین شدم. علت فیلترینگ شما هنوز برایم آشکار نشده؛ اما بعد چند روز خواستم به شما این ایمیل را بزنم و بگویم افرادی مانند من کم نیستند که از هر طریقی برای خواندن خوابگرد می‌آیند.

حال می‌خواهم خاطره‌ای برای شما بگویم. سال‌ها پیش من و برادرم وبلاگی داشتیم به نام زولبیا. دقیقاً ۷ سال پیش و در پرشین‌بلاگ بود و بعد‌ها به زولبیا دات‌نت تغییر مکان دادیم. یادم می‌آید آن روزها جی‌میل به عده‌ی محدودی می‌دادند [دعوت‌نامه‌ای بود]. برادرم برای شما ایمیلی زد که کاش می‌شد در لینک‌های روزانه به ما هم لینکی بدهید و اگر دعوت‌نامه‌ی جی‌میل دارید برای من بفرستید. چیزی که برای من بسیار جالب بود، شما همان شب در لینک‌دونی، نام وبلاگ ما را به نام زولبیا لینک دادید و یک جی‌میل برای ما فرستادید. دو سال بعد از آن روز وبلاگ ما در راستای فیلترینگ بدون آن‌که علت آن را بدانیم فیلتر شد و دیگر تنها به خواندن وبلاگ‌ها و آشنایی با عقاید دیگران اکتفا کردیم.

حال دانشجوی فوق لیسانس هستم و تقریبا ۶ سال است که معمولا روزانه به اینترنت می‌آیم و از مطالب وبلاگ شما لذت می‌برم. حال از فیلتریگ وبلاگ شما بسیار ناراحتم، اما این را بدانید طرفداران خوابگرد کم نیستند. هم با استفاده از گوگل‌ریدر و با هم با استفاده از آنتی‌فیلتر تمامی مطالب وبلاگ شما و لینک‌های روزانه‌ی شما را مطالعه می‌کنم.
با تشکر
مهیار امینی

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::
خوابگرد و لینکده‌ی آن را در گوگل‌ریدر بخوانید.

آدرس فید مطالب خوابگرد
http://feeds.feedburner.com/khabgard/SmCN

آدرس فید لینکده‌ی خوابگرد
http://feeds.feedburner.com/khabgard/xgSB

کامنت‌ها

جشن آغاز نودمین سال زندگی احمد سمیعی گیلانی

تجربه‌ی زندگی، تساهل را در من درونی کرده است
یک‌شنبه، ۱۱ بهمن‌ماه، در تالار اجتماعات شهرکتاب مرکزی تهران برنامه‌ای متفاوت برگزار شد: جشن آغاز نودمین سال زندگی احمد سمیعی گیلانی، پژوهشگر، مترجم، ویراستار و عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی.

«می‌خواهیم در شادی اهل فرهنگ بیشتر سهیم باشیم و از این به بعد روز تولد دوستان را کنار یکدیگر جشن بگیریم. چندی ست اخبار مربوط به تشییع جنازه‌ها و مراسم‌های ختم بیشتر شده و مدام خبرهایی از این دست به گوش‌مان می‌رسد. فکر کردیم کاری کنیم که در شادی‌ها نیز همدیگر را ببینیم.» این را علی‌اصغر محمدخانی، معاون فرهنگی موسسه شهر کتاب گفت.

علی‌اصغر محمدخانی، تلفیق سنت‌مداری و نوجویی، پشت کار، سرزندگی، تسلط کامل به ریزه‌کاری‌های زبان فارسی، داشتن روحیه کار جمعی و صراحت لهجه در کار علمی را جزو خصایص سمیعی برشمرد. [متن کامل گزارش]

سپس مهدی فیروزان، مدیرعامل موسسه پشت تریبون قرار گرفت. او از دلایل افول تمدن‌ها سخن گفت و رشته کلام را به سیستم‌ها کشاند: «هرگاه تمدن‌ها برای مسائلی که با آنها روبرو می‌شوند پاسخ‌های جدید ارائه نکنند، در مسیری جز زوال قرار نخواهند گرفت. ما بایستی برای مشکلات جدیدی که در جامعه‌ ظاهر می‌شود پاسخ‌های جدید عرضه کنیم و اگر برای مشکلی که از دیرباز داشته‌ایم و دیروز هم پاسخی مناسب به آن داده‌ایم، از همان پاسخ دیروز استفاده کنیم، وارد مرحله نابودی شده‌ایم. تاریخ تمدن‌ها نشان می‌دهد هر تمدنی که در برابر مسائل امروزش از پاسخ‌های درست دیروزی استفاده کرده رو به زوال می‌رود.»

فیروزان با بیان نکته فوق افزود: «تمدن یک سیستم است. فرد نیز، هم در زندگی اجتماعی و هم در زندگی شخصی یک سیستم به حساب می‌آید. سیستم‌هایی موفق هستند که در برابر مسائل روزانه‌شان پاسخ‌های روزآمد ارائه کنند و آقای سمیعی یک سیستم موفق است و از دیگر سو در سیستم بزرگ‌تری به نام تمدن، او سلولی است که برای نوبه‌نو شدن همواره به شکلی خستگی‌ناپذیر تلاش کرده است. در بحث ویرایش، پاسخ‌های آقای سمیعی همواره نو شده و پیشنهاد امروز وی با نگاه شش‌ماه قبل‌شان یکی نبوده؛ چرا که توانسته‌ با تحولات زبان‌شناسی همگام شود و تاثیرات گسترش روزافزون رسانه را به خوبی درک کند.»

موسی اسوار، رئیس شورای عالی ویرایش، سمیعی را پیر جوان‌نهاد نامید و گفت که این خصیصه را در حوزه‌های کاری و شخصی وی به راحتی می‌شود تشخیص داد. به عقیده اسوار نوجویی و نوآوری جزو خصایص سمیعی محسوب می‌شود: «ایشان مدیریت گروه ادبیات معاصر فرهنگستان زبان و ادب فارسی را پذیرفتند و طرح‌هایی روزآمد را در این حوزه به تصویب رساندند. جزو کسانی بودند که زودتر از خیلی‌ها با شعر شاملو ارتباط برقرار کردند و برخی رمان‌های ایرانی را هم خیلی زودتر از دیگران مطالعه کردند. وقوف ایشان بر شعر امروز و جستجوی ریشه‌های این شعر در ادبیات کهن، هم نشانه اعتقادشان به ادبیات نوست و هم نشانه تسلط‌شان به ادبیات قدیم. در جلسات مربوط به رسم‌الخط فارسی دیدگاه‌های آقای سمیعی همواره ناظر بر دغدغه‌های نسل معاصر بوده و جریان‌ها و تحولات جدید را مد نظر داشته‌اند.»

اسوار ایثار علمی و داشتن روحیه کار جمعی را از خصایص دیگر سمیعی برشمرد و تاکید کرد: «اگر ایشان به کار جمعی و به ایثار علمی نمی‌پرداخت شاید به اندازه ده برابر تالیفات و ترجمه‌های کنونی، کتاب و مقاله به چاپ می‌رساند، اما فعالیت‌های آموزشی و حمایتی که از نوکاران عرصه قلم و پژوهش داشته وقت زیادی را از ایشان گرفته است. در توانایی و ایثار ایشان درحوزه ویرایش باید گفت در موارد متعددی مقالاتی که استاد سمیعی ویراستاری کردند متفاوت شده و به تعبیر زنده‌یاد رضا سیدحسینی، ویرایش سمیعی به مقاله جان بخشیده است.»

جریان سازی علمی را هم اسوار از ویژگی‌های سمیعی دانست و گفت: «ایشان هر کجا رفته کلاس و دوره ویرایش راه انداخته است. مجموعه «سخن فارسی» را قبل از انقلاب مدیریت کرده و ایده فرهنگ آثار را هم نخستین بار ایشان مطرح کردند که با سرپرستی زنده‌یاد سیدحسینی و جمعی از فرهیختگان به سامان رسید و بعد «فرهنگ آثار ایرانی، اسلامی» را پیشنهاد دادند که دو جلد آن به چاپ رسیده است.»

اسوار با اشاره به دقت و تسلط جامع سمیعی به نقل از دیگر کارشناسان ادبیات فارسی گفت: تقریبا همه بر این باورند که اگر آقای سمیعی به تصحیح متون ادبیات کلاسیک فارسی نیز می‌پرداختند، بنا به پشتکار و دقت ایشان ما اکنون با نسخه‌هایی کاملا دقیق و تصحیحاتی پاکیزه از آن آثار روبرو می‌‌شدیم.

علی‌اشرف صادقی، عضو شورای عالی ویرایش و عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی سخنران بعدی برنامه بود. وی به قریب به ده سال تلاش سمیعی در مقام سردبیری فصلنامه «نامه فرهنگستان» اشاره کرد و به نوع فصل‌بندی و عنوان‌بندی فصول مجله پرداخت و از تاثیرگذاری سرمقاله‌های سمیعی در این مجله نیز سخن گفت.

«دانش‌آموزان از پله‌های عمر معلمان خود بالا می‌روند» هوشنگ مرادی کرمانی، عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی با نقل جمله فوق از کتاب مدیر مدرسه جلال آل‌احمد سخنان خود را آغاز کرد و گفت: «در فرهنگستان در هر جلسه‌ای همه منتظر اظهار نظر آقای سمیعی می‌مانند. آمدن یا نیامدن ایشان به جلسه برای همه حاضران اهمیت ویژه‌ای دارد. رسیدن به این جایگاه در فرهنگستان نشانه موقعیت ممتاز ایشان به حساب می‌آید.»

طهمورث ساجدی، استاد زبان و ادبیات فرانسه، هم ترجمه‌های سمیعی را در کنار ترجمه‌های سیدحسینی، سعادت و نجفی از ادبیات فرانسه جزو ترجمه‌هایی دانست که در دوره فوق لیسانس برای مقابله با متن اصلی و آموزش ترجمه مورد استفاده قرار می‌گیرد. وی تخصص اصلی سمیعی را در حوزه ترجمه، ادبیات قرن 18 فرانسه یا قرن روشنگری و فلاسفه دانست و اظهار کرد: «توانایی ایشان فقط به این حوزه محدود نمانده و آثاری از قرن 19 و حتی قرن بیستم را نیز با موفقیت ترجمه کرده‌اند.»

اما آخرین سخنران مردی بود که گام به 90 سالگی می‌نهاد: احمد سمیعی گیلانی که اگرچه بنابه‌ گفته خودش سال 1299 در کوچه افشارها در سنگلج تهران تولد یافته، لهجه‌ای گیلانی داشت. او گفت: «همچنانکه سعدی به سیر آفاق و انفس پرداخت و نتیجه گرفت که قرار نیست همه چیز آرمانی باشد و اگر به تغییر آنچه از آن ناراضی هستید بپردازید باز با نمونه دیگری روبرو خواهید شد که رضایت کامل‌تان را در پی نداشته، من نیز در طول زندگی به این نتیجه رسیده‌ام که خیلی از حرف‌های آرمانی چیزی جز خیال نیست و به همین دلیل با سعدی بیشتر انس دارم تا با حافظ که می‌‌خواهد فلک را سقف بشکافد و طرحی نو دراندازد.»

سمیعی افزود: «من متوجه شده‌ام که انسان باید در زندگی‌اش گذشت و ایثار داشته باشد و خیلی از ضعف‌های دیگران را ببخشد؛ چرا که خود همان فرد شاید دچار ضعف‌های بیشتری باشد. همه ما وقتی با گناه دیگران روبرو می‌شویم، خطاکار بودن خود را فراموش می‌کنیم. اگر ماشین‌ اندیشه‌نگار وجود داشت، همه ما سرافکنده می‌شدیم؛ بنابراین چرا نباید بخشید؟ چرا باید سخت‌گیری کرد؟ چرا باید در برابر خطاهای دیگران به تندی جبهه گرفت؟ وقتی انسان زندگی را خوب تجربه کند به نتیجه‌ای جز تساهل نخواهد رسید و تجربه‌هایی که در زندگی کسب کرده‌ام تساهل را در من درونی کرده است.»

در پایان این مراسم هدایایی به رسم یادبود از طرف شورای عالی ویرایش و شهرکتاب و دوستان استاد سمیعی به وی اهدا شد. در این مراسم استادانی چون ضیا موحد، محمد روشن، هوشنگ رهنما، اسماعیل سعادت، مهستی بحرینی، مهشید نونهالی، علی‌محمد حق‌شناس، حسین معصومی‌همدانی، توفیق سبحانی، اصغر دادبه و ... حضور داشتند.

:: گزارش تصویری خبرگزاری مهر

کامنت‌ها

نمایش «لینکده‌ی خوابگرد» در وبلاگ‌های دیگر

چون خوابگرد فیلتر شده، خواهش می‌کنم این متن را برای دیگران بازنشر یا هم‌خوان کنید.

اگر می‌خواهید تازه‌ترین لینک‌های لینکده‌ی خوابگرد را که گویا طرفداران زیادی دارد، در وبلاگ خودتان ببینید و دیگران هم استفاده کنند، کدِ زیر را یک‌جا کپی کنید و در قالب وبلاگ خود (به عنوان یک باکس جداگانه)، یا در بخش تنظیماتِ وبلاگ (برای بلاگفایی‌ها در قسمتِ کدهای اختصاصی) بنشانید. به این سان، تیتر تازه‌ترین لینک‌های لینکده‌ی خوابگرد، همواره در وبلاگ‌تان نمایش داده خواهد شد و شما و خوانندگان‌تان را مستقیماً به منبع لینک‌ها هدایت خواهد کرد.

کد برای نمایش تیتر تازه‌ترین لینک‌های لینکده‌ی خوابگرد:

-------------------------------------------------------------
<script type="text/javascript" src="https://www.google.com/reader/ui/publisher-en.js"></script><script type="text/javascript" src="https://www.google.com/reader/public/javascript/user/06117739795067855108/label/لینکده‌ی خوابگرد?n=20&callback=GRC_p(%7Bc%3A%22khaki%22%2Ct%3A%22%5Cu0644%5Cu06CC%5Cu0646%5Cu06A9%5Cu062F%5Cu0647%5Cu200C%5Cu06CC%20%5Cu062E%5Cu0648%5Cu0627%5Cu0628%5Cu06AF%5Cu0631%5Cu062F%22%2Cs%3A%22false%22%2Cn%3A%22true%22%2Cb%3A%22false%22%7D)%3Bnew%20GRC"></script>
--------------------------------------------------------------

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::
خوابگرد و لینکده‌ی آن را در گوگل‌ریدر بخوانید.

آدرس فید مطالب خوابگرد
http://feeds.feedburner.com/khabgard/SmCN

آدرس فید لینکده‌ی خوابگرد
http://feeds.feedburner.com/khabgard/xgSB

کامنت‌ها

چه روزی! عجب روزگاری!

برگزاری مراسم جایزه‌ی روزی روزگاری در شرایطی روی می‌دهد که تا کنون زمان و مکان آن چند بار تغییر کرده و نهایتاً به همین مکان، یعنی چهاردیواری دبیر جایزه که تازه معلوم هم نیست چه‌قدر اختیاری ست، رضایت داده است. با این حساب شاید بتوان نام جایزه را نیز به «چه روزی! عجب روزگاری!» تغییر داد.

تغییرات زمانی و مکانی اهدای جوایز نشان‌دهنده‌ی دربه‌دری هنر و ادبیات است. دربه‌دری هنر و ادبیات از جفرافیای میهنی به جهانی ممکن است در موارد استثنایی به تولید آثار برتری بینجامد، ولی هنرمندی که در درون خود مدام در حال اسباب‌کشی ست و چهارچشمی مراقب است که «چه» و «چگونه» بنویسد که هم به‌روز باشد و هم متأثر از روزگار، پیشاپیش به سرنوشت جایزه‌ی روزی روزگاری گرفتار است.

پریشب، در مراسم اجباراً خصوصی جایزه‌ی روزی روزگاری، این چند خط را عنایت سمیعی در مقدمه‌ی سخنرانی‌اش در باره‌ی «مشیت علایی» خواند. گزارش مراسم را در این‌جا می‌توانید بخوانید.

کامنت‌ها

فروش فوق‌العاده‌ی کتب انگلیسی، فرانسه و فارسی

فرصت مغتنمی برای خریداران کتاب
کتابفروشی بیان سلیس در ادامه‌ی نمایشگاه‌های ادواری خود، نمایشگاه بهمن‌ماه کتب انگلیسی، فرانسه و فارسی خود را در زمینه‌های ادبیات، علوم سیاسی، تاریخ، هنر، طراحی و معماری تا تخفیف ۴۰ درصد برگزار می‌کند.

از تاریخ ۱۱ تا ۱۵ بهمن در محل کتابفروشی
از ساعت 8:30 الی 20
آدرس: خ. ولیعصر، بالاتر از چهارراه پارک وی، ایستگاه محمودیه، کوی سالار، پ. ۲
تلفن تماس: 6059 2266

کامنت‌ها

راحت مردگی‌ات را بکن حالا دیگر... آقای نویسنده!

مریم مهتدی: ای آقا! از وقتی یادم می‌آید می‌گفتند چسبیده‌ای به یک کنج انزوایی برای خودت و هیچ‌کس را نمی‌پذیری. یعنی از وقتی شناختم‌ات درباره‌ات گفتند که نویسنده‌ی بداخلاقی هستی. که هرکس سراغت می‌آید مزاحم است و کارش فقط به‌هم زدن خلوت تو. که می‌گفتند سالیان سال است که مصاحبه‌ای نکرده‌ای و از این حرف‌ها.

از این چیزها که خوب خبر داشتی. نداشتی؟ وقتی خودت را بردی یک گوشه‌ای پنهان کردی و نوشتی و کاری به کار خاله‌زنک‌های دنیا نداشتی، لابد می‌دانستی پشت سرت هزارتا حرف می‌زنند. اما می‌دانستی یک طرف دنیا، جایی که هیچ نزدیک به خلوت تو نیست و کسی از آن‌جا نمی‌تواند مزاحم‌ات بشود، نوجوان‌ها و جوان‌هایی هستند که یکهو ناتور دشت‌ات می‌شود کتاب بالینی‌شان؟ که خودشان را مثلاً یک هولدن کالفیلد بدبختی تصور می‌کنند و هی تصمیم‌های ناجور می‌گیرند با آن لحن ِ همه‌چیز مسخره کن ِ جذاب؟ یا مثلاً می‌دانستی یک دوره‌ای، یک عالمه نوجوان و جوان توی یک کشور جهان‌سومی که کمیته داشته و کوپن و بدبختی... می‌شوند یک عضو خانواده‌ی گلس؟ یا اصلاً راه دور چرا... همین خیابان چهل و هشتم بغل گوش‌ات، یک عالمه آدم نقاش شدند و دل‌شان تنگ شد برای هزار و یک چیز که تو خودت بهتر می‌دانی؟

ای آقا! اصلاً آقای نویسنده! آن موقع اگر نمی‌دانستی الان که همان کنج خلوتت را هم ول کرده‌ای و رفته‌ای به ناکجا، لابد می‌فهمی همه‌ی این‌هایی که نویسنده‌ی محبوب‌شان تو بودی، امشب یک گوشه‌ی دل‌شان غمگین شده با خبر رفتن‌ات. که این‌قدر خبری ازت نبود و نبود و نبود... که آخرش این‌طوری اسم‌ات توی خبرگزاری‌های دنیا مخابره شد. که ول کردی رفتی بی‌خیال این همه آدم که سرذوق می‌آمدند با داستان‌ها و رمان‌هایت و ته دل‌شان غنج می‌رفت برای شخصیت‌هایی که خلق کردی.

هی آقای سلینجر! نه این‌که قرار باشد الان برایت روضه بخوانم و مثلاً بگویم ای وای جای خالی‌ات را چه کسی پرخواهد کرد و این مرثیه‌های تکراریِ نخ‌نماشده. ولی تو می‌دانی یک نوع خاص دل‌گرمی چطوری ست؟ ببین مثلاً من ِ دوستدار مارکز، الان ته دلم گرم است که نویسنده‌ی دوست‌داشتنی‌ام یک گوشه‌ی دنیا نشسته و دارد می‌نویسد برای خودش. و مثلاً فکر می‌کنم یک جای این دنیا نفس می‌کشد، عشق‌بازی می‌کند، مست می‌شود، صبح‌ها سگ‌اخلاق بیدار می‌شود و بالأخره یک ساعاتی از روز یک چیزهایی هم می‌نویسد که من بعدها بخوانم و لذت ببرم. این یک نوع دلگرمی خاص است.

درست مثل وقتی که ته دلم گرم بود نویسنده‌ی محبوب دوران اوج کتاب‌خوانی‌ام یک گوشه‌ای در انزوای خودخواسته‌ی خودش، اخم‌هایش را کرده توی هم و مثلاً صبح‌ها قهوه‌ی تلخ‌اش را می‌خورد و سیگارش را می‌کشد و با هر زنگ دری یک فحش اول نثار خبرنگار جماعت می‌کند، حتا اگر پشت در خدمتکار هفتگی خانه باشد. دل‌گرمی ابلهانه‌ای ست، قبول دارم. ولی حالا که نیست... دعوایی هم نداریم. تو بلند شده‌ای همان یک گوشه‌ی گم و گورت را ول کرده‌ای و رفته‌ای، و حالا می‌دانی که ما این سر دنیا ته دل‌مان غم گرفته و ناراحت‌ایم که تو آن سر دنیا به امثال ما فحش نمی‌دهی.

راستی آقای سلینجر! از بچگی توی کله‌ی ما کرده‌اند که شب اول قبر مسیحی و مسلمان ندارد، یک نکیر و منکری می‌آیند سراغ مرده‌ها و یک سری سوال جواب می‌کنند که برای آخرت خودِ مرده خوب است. راست و دروغش گردن آن‌هایی که این‌ها را کرده‌اند توی گوش ما. فقط می‌توانم بگویم اگر بودند و امدند، خیالت راحت، خبرنگار نیستند. راحت مردگی‌ات را بکن حالا دیگر... آقای نویسنده.

پیوند:
خیلی چیزها در باره‌ی جی.دی. سلینجر J.D. Salinger

کامنت‌ها

کمی شعر، بی‌عاشقیت

امروز کتاب «نهیب و نجوا»، ‌شامل سه دفتر شعر دکتر «پگاه مصلح» را مرور می‌کردم که نشر ثالث آن را همین امسال منتشر کرده است. پگاه مصلح پزشک است و دکترای علوم سیاسی هم دارد. سه سال پیش کتاب «نخبه‌گرایی مشارکتی: مفهوم نخبه در گفتمان دموکراتیک» در حوزه‌ی‌ اندیشه‌ی سیاسی به قلم پگاه مصلح منتشر شد.

در کتاب شعر پگاه مصلح که شعرهای از سال ۸۱ تا ۸۶ او را دربرمی‌گیرد، از شعرهای تغزلی خبر چندانی نیست، اما تا دل‌تان بخواهد، مضامین اجتماعی، سیاسی و اندیشه‌ورزانه فراوان است، نکته‌پردازی‌ها و شوخ‌زبانی‌های گاه چشمگیری هم دارد. از میان شعرهایش، چند تکه را در این‌جا می‌آورم و اعتراف می‌کنم که در گزینش آن‌ها، فضای ذهنی این روزهایم بسیار مؤثر بوده است!

نشانه‌ی بد
خیال می‌کردم وقتی شعر می‌گویم
اسرافیل اسرافیل سرود از زبانم می‌بارد
                                        (و می‌بارید)
اما حیف که گورستان
ازارییل ازراییل سکوت در جانم می‌کارد.

نه نرم، نه رام
گسترش دریا
حاصل نرمش ساحل نیست
حاصل خروش و پافشاری آب است

برای پروراندن نهنگ
باید اقیانوس بود
...
دریا با فراخی سینه
اقیانوس می‌شود

نه نرم، نه رام
                پرخروش
                          آرام.

اگر نبود...
این روزها
           من زائده‌ای شده‌ام
                                    بر نعره‌ی خودم.

اگر نبود آن آشیانه بر شانه‌ی شاخه‌ام
                                    که بیفتم می‌افتد
                 ریشه برمی‌کشیدم از اعماق
                                                  تقدیم تبَرَت.

تدبیر نیست
هرچه گفتم طوفان
               هرچه گفتم باد
        گفتید نه، نسیم
پس این شما و
                   دود و دشنه و سیم.

تحویل پوشالی
...
ای یار!
اگر آمدی برایم کلاه و چشم‌بند بیار
یا یکی از آن عینک‌ها
                   که کمر نور را می‌شکنند

ای هم‌پیمان!
اگر پشت مهره‌هایم را می‌شکنی
   نرم و آهسته بشکن
   مبادا که ترک بردارد
                   بلور نازک باور دیگران
و حفره‌ضعف احساسم را
     پر کن از سه‌حرفی رو به زوال
                 در لحظات پوشالی تحویل سال.

کامنت‌ها

حکایت همچنان باقی

هفدهمین مجموعه درس‌گفتارهایی درباره‌ی سعدی

هفدهمین مجموعه درس‌گفتارهایی درباره‌ی سعدی به تحلیل و بررسی غزل سعدی اختصاص دارد که با سخنان دکتر اصغر دادبه در روزهای چهارشنبه ۱۴ و ۲۱ بهمن ساعت ۱۶:۳۰ در مرکز فرهنگی شهرکتاب واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان احمد قصیر (بخارست)، نبش کوچه سوم برگزار می‌شود و ورود برای علاقه‌مندان آزاد است.

کامنت‌ها