Browsing Tag

مزخرفات فارسی

داغون یا داغان؟
زبان‌گرد نگارش و ویرایش

داغون یا داغان؟

امشب از گفت‌وگوی بین دوست زبان‌شناسم خداداد رضاخانی و یوسف سعادت آموختم که اصل داغان  همان داغون است. برخلاف نظر دکتر معین که در پانوشت لغت «داغینه» در برهان قاطع آمده و آن‌چه در دهخدا اشاره شده (داغان در تداول مردم تهران)، داغون از مصدر داغیلماق…

۱۴ مهر ۱۳۹۷
از چاه شلخته‌نویسی تا چاله‌ی وسواسی‌نویسی
زبان‌گرد نگارش و ویرایش

از چاله‌ی «شلخته‌نویسی» تا چاه «وسواسی‌نویسی» در نثر فارسی

رضا شکراللهی: نقطه‌مقابل کسانی که نثر شلخته دارند و بی‌اعتنا به نقش دستوری هر واژه و، مهم‌تر از آن، مفهوم دقیق هر واژه متونی می‌نویسند اغلب کژوکوژ و تأویل‌بردار و گاه سوءتفاهم‌زا، کسانی‌ نشسته‌اند که از شدتِ دقت در انتخاب واژه‌ها و ساختن جمله‌ها و…

۲۵ مرداد ۱۳۹۷
تکیه‌کلام یا تکه‌کلام یا تیکه‌کلام یا تیکِ کلام؟
زبان‌گرد نگارش و ویرایش

تکیه‌کلام یا تکّه‌کلام یا تیکّه‌کلام یا تیکِ کلام؟

خیلی وقت پیش، کاوه لاجوردی درباره‌ی اصطلاحِ تکیه‌کلام و ریشه‌ی احتمالی آن نوشته بود. می‌خواهم نکته‌ای تکمیلی و اصلاحی به آن اضافه کنم به‌قصدِ گسترشِ موضوع تا شاید مقدمه‌ای شود برای بررسی بیشتر و انگیزه‌ برای اظهارنظرِ آن کسان که در این زمینه تخصص…

۲۹ تیر ۱۳۹۷
ویرایش یک متن استفتا
زبان‌گرد نگارش و ویرایش

جز یا جزء یا جزو؟

«هرگونه تصرف و خسارت زدن به اموال عمومی جایز نیست و موجب ضمان است.» این جواب استفتایی از آیت‌الله خامنه‌ای در حاشیه‌ی شعارنویسی روی دیوار ساختمان تاریخی شهرداری رشت است، که یک دو هفته پیش منتشر شد. در ساعات پایانی شب ۱۴خرداد، گروهی موتورسوار…

۱ تیر ۱۳۹۷
فعل مرکب در زبان فارسی
زبان‌گرد نگارش و ویرایش

دنبال و اقدام را بکنید و فعل مرکب را بیچاره نکنید!

رضا شکراللهی: فعل‌ها در نامه‌های اداری و رسمی و شبه‌رسمی مظلوم‌ترین ارکان جمله‌اند. چه وقتی مثلاً در متونِ‌ قضایی و حقوقی، از صفحه‌ی روزگار محو می‌شوند و از پشت میله‌های متن له‌له می‌زنند تا شاید نگارنده دست بردارد از نوشتن جمله‌های نفس‌گیرِ یک‌صفحه‌ای و…

۹ خرداد ۱۳۹۷
سبعیت سبعانه ددمنشی ددمنشانه
زبان‌گرد نگارش و ویرایش

سَبُعانه و سَبُعیّت یا ددمنشانه و ددمنشی؟

کلمه‌های «سَبُعیَّت» و «سَبُعانه» را در نظر بگیرید. ماشاءالله خوب دهان‌پرکن‌اند و پرطمطراق، خصوصاً با آن ترتیب اِعراب‌شان که بیان‌شان برای فارسی‌زبانان به کشتی گرفتن با کلمه می‌ماند. اما خودتان داوری کنید؛ «ددمنشی» و ددمنشانه زیباتر است و رساتر و رایج یا آن دو؟…

۳ خرداد ۱۳۹۷
یادداشت شهسواری در اندیشه‌ی پویا درباره‌ی مزخرفات فارسی
مقالات پنجره‌ی پشتی کتاب‌گرد

نگاهی روایت‌شناسانه به «مزخرفات فارسی» رضا شکراللهی

همه سیدرضا شکراللهی را به‌درستی ویراستار سرشناس حوزه‌ی ادبیات داستانی می‌دانند، و آن هم نه صرفاً ویراستار زبانی بلکه، به‌معنای دقیق کلمه، ویراستار ادبیات داستانی. دوستی ۲۵ ساله‌ی من با او نیز از همین مسیر رشد یافته است. طوری که اکثر قریب به اتفاق…

۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷
ادبیات قضا بیژن قاسم‌زاده
زبان‌گرد نگارش و ویرایش

یا حضرت جمله

یکی از هزاروهفتصدجایی که ویراستاران انگشت حیرت به دهان می‌برند و می‌گیرند و می‌گزند، هنگام روبه‌روشدن با متن لایحه‌ها و احکام قضایی است. زبان معیار یا، بهتر بگویم، زبان رایج در ادبیات قضا، ترکیبی است از نگارش فارسی و عربی. جمله‌بندی‌های اغلب این احکام…

۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۷
گهی پشت زین و گهی زین به پشت
زبان‌گرد نگارش و ویرایش

پشت به زین یا پشتِ زین؟

رضا شکراللهی: ما مردمی هستیم ضرب‌المثل‌زده؛ همان‌قدر که جوک‌زده و سیاست‌زده و تاریخ‌زده و فرهنگ‌زده و دیگرچیزهازده. الی ماشاءالله ضرب‌المثل عامیانه و ادیبانه داریم که خوشبختانه هیچ مرگ‌شان هم نمی‌شود. تا ضرب‌المثلی می‌خواهد در سکوت و آرامش از حافظه‌ی ملت بگریزد، حادثه‌ای سیاسی یا…

۶ اردیبهشت ۱۳۹۷
این در حالی است که
زبان‌گرد نگارش و ویرایش

این در حالی است که

نمی‌دانم لقلقه‌ی زبان شدنِ برخی کلمه‌ها و عبارت‌ها باعث تنبلی ذهنی اهل قلم، به‌خصوص روزنامه‌نگاران، می‌شود یا تنبلی ذهنی باعث لقلقه‌ی زبان شدن آن کلمه‌ها و عبارت‌ها. شاید باید این را هم بگذاریم کنار معمای هستی‌شناسانه‌ی مرغ و تخم‌مرغ. یکی از این لقلقه‌ها، که…

۲۹ فروردین ۱۳۹۷
Back to Top