بهترین کتاب‌های سال ۱۴۰۲ در حوزه‌ی ادبیات جهان و فهرستی از داستان‌های خوب ایرانی

مهرداد اصیل، از میان آثار حوزه‌ی ادبیات جهان که سال ۱۴۰۲ به فارسی ترجمه و منتشر شده، ۱۰ کتاب را به‌عنوان «کتاب‌های برتر سال» انتخاب و معرفی کرده که در ادامه می‌خوانید.* مهرداد برایم نوشته که سال ۱۴۰۲ سالِ کم‌کتابی نبود و ناشرها هم خیلی فعال بودند، اما کمتر عنوانی منتشر شد که فضای فرهنگی را تکان بدهد. فهرست کتاب‌های برتر به سیاق هر سال از اواخر بهمن نهایی شد و طبعاً کتاب‌های اسفند جا ماند، حال این‌که ناشرها معمولاً … ادامه

ملاحظاتی پیرامون فیلم نهنگ و متافیزیکِ چاقی

اگر در گذشته رویکرد سینما ساده‌کردن پیچیدگی‌های زیستن بود، سینمای امروز، تا می‌‌تواند، سعی می‌کند پیچیدگی‌های یک زندگی ساده را بیرون بکشد و نمایش دهد. فیلم نهنگ این کار را با نشانه‌ها انجام می‌دهد: خانه‌ای ساده و آشفته و مردی که از فربهی مفرط در حال مرگ است؛ موجودی سنگین‌وزن که دچار لرزش چربی‌هاست و مرز جنسیت خود را گم کرده‌ و ما شاهد رنجی هستیم که او بر خود تحمیل کرده است. نقش‌آفرینی برندن فریزر در فیلم نهنگ به‌کارگردانی … ادامه

یافته‌های جدید از مرگ مشکوک پابلو نرودا با سلاح بیولوژیک؛ شاعری که کج‌روی داشت اما شعرش نمرد

حبیب حسینی‌فرد: ۵۰ سال از مرگ پابلو نرودا، شاعر بزرگ شیلیایی با آوازهٔ جهانی، می‌گذرد و در تمام این سال‌ها این سؤال مطرح بوده که مرگ او چگونه رخ داد و آیا برخی نشانه‌های مسمومیت در مورد او واقعیت دارد یا نه و اگر مسموم شده بوده، چه کس یا کسانی آن را طرح و اجرا کرده‌اند. در هفته‌‌های اخیر این شک و تردید مایه‌های واقعی‌تر پیدا کرده است. نتیجهٔ یک تحقیق پزشکی که از مدت‌ها پیش گروهی از متخصصان … ادامه

تصویر اعدام در آینه‌ی‌ ادبیات ایران و جهان

الفِ اعدام نوشته‌ی آریامن احمدی «قتل نکن» پنجمین فرمان از ده فرمان موسی است؛ فرمانی که به موجب آن کریستوف کیشلوفسکی، از بزرگ‌ترین فیلم‌سازان تاریخ، «فیلم کوتاهی درباره کُشتن» را در سال ۱۹۸۸ ساخت؛ فیلمی که اثرگذاری آن به تعلیق و لغو حکم اعدام در لهستان انجامید؛ حکمی که تا پیش از آن، در حکومت کمونیستی، هرسال ده‌ها و صدها نفر را به چوبه‌ی دار می‌سپرد. از فیلمِ کیشلوفسکی می‌توان پُل زد به این میراثِ غیرانسانیِ بشر که به شکل‌های … ادامه

چرا منوچهر بدیعی فکر می‌کند فقط بخش اول بیگانه‌ی آلبر کامو باارزش است؟

آلبر کامو و بیگانه به‌روایت منوچهر بدیعی رضا شکراللهی: رمان «بیگانه‌»ی آلبر کامو امسال شصت‌ساله شد. بهترین رمانی نیست از بی‌شمار رمانی که خوانده‌ام، اما خیلی سال پیش در جایی گفته بودم بی‌شک تأثیرگذارترین رمانی است که در عمرم خوانده‌‌ام و حالا هم تکرار می‌کنم که «هنوز وقتی به آن فکر می‌کنم، لرزه به ذهنم می‌افتد و لحظاتی به خلسه‌ای فکری فرو می‌روم که بیرون آمدن از آن برایم دشوار است». نخستین بار سال ۱۳۷۲ بیگانه را خواندم و هنوز … ادامه

آتشی که ژان لوک گدار از گور سینما درآورد

آرمان ریاحی: برای ژان لوک گدار سینما بازتابِ واقعیت نیست، واقعیت بازتابِ سینماست. برای نسل امروز سینمادوستان و یا جوانان تشنه‌ی تصاویر پر زرق و برق که مذاق دیداری‌شان با محصولات شرکت‌های درشت چندرسانه‌‌ای گره خورده، حتا تحمل یک فریم از فیلم‌های سینمای هنری دهه‌های پیش تحمل‌ناپذیر است، چه برسد که این نسل بخواهد به تماشای تجربه‌های غریب فیلمساز سالخورده‌‌ی تازه‌درگذشته‌ای بنشیند که در جوانی یک‌ یاغی بی‌مهار محسوب می‌شد که مایل بود جهانِ – به‌زعم خودش و همفکرانش – … ادامه

منوچهر اسماعیلی چگونه با صدایش جادو می‌کرد و چرا جاودانه شد؟

آرمان ریاحی: منوچهر اسماعیلی یک صدا داشت و ‌ده‌ها تن با همین صدا سخن گفتند؛ منوچهر اسماعیلی ده‌ها صدا داشت و یک تن به جای همه حرف زد. در انتهای یک مرداد تشنه صدایی خاموش شد که بخش شنیداری حافظه‌ی فرهنگی ما ایرانیان با آن ماجراها داشت؛ صدایی منعطف که گاه دریغ‌انگیز می‌شد و گاه زنهاردِه و گاهی فراموشش می‌کردیم، بس‌که توان و تبحر داشت در تیپ‌گویی. صدای منوچهر اسماعیلی می‌توانست به چهره‌ی ستوان کلمبو بنشیند با آن چشم‌های تابه‌تا … ادامه

سایه را چه به مرگ!

۱ـ این را قبلاً هم جایی نوشته‌ام که برخی هنرمندانِ سترگ و بشکوه از همان روزهای اول که نام‌شان را می‌شنوی و با آثارشان آشنا می‌شوی پیرند و گویی کهن‌سال. سال‌ها می‌گذرد و تو بزرگ و بزرگ‌تر می‌شوی  و سن‌وسال‌دارتر، اما آنان همچنان همان‌گونه کهن‌سال‌اند که بوده‌اند و انگار پیرتر نمی‌شوند. هوشنگ ابتهاج یا همان سایه برای من از اوان جوانی که خواندمش و عکس‌هایش را دیدم، این‌گونه بود؛ برخلافِ مثلاً محمدرضا شجریان. سایه‌مانندها، بس که از ابتدا برایم کهن‌سال‌اند، … ادامه