آیا رضا پهلوی می‌تواند مثال درست یک رهبر اپوزیسیون باشد؟

مهرماه ۱۴۰۱ در اوج جنبش «زن زندگی آزادی»، روزنامه‌نگار فقید رضا حقیقت‌نژاد درباره‌ی حامد اسماعیلیون، که از پرچمداران اعتراضات در خارج از کشور بود، می‌گفت «او رهبر اپوزیسیون نیست ولی مثال درست یک رهبر اپوزیسیون است؛ چهره‌ای که نشان داد اگر کسی برنامه و کاریزما داشته باشد، ایجاد حرکت منسجم میان مردم ممکن است». بیش … ادامه

چرا لحن کودکانه‌ی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تا این حد موفق است؟

اشتفانی هنینگ:* ترامپ در مصاحبه‌ی اخیرش با سایت پولتیکو ۴۵ دقیقه‌ی تمام در حالت آماده‌باش بود؛ رفتاری که در دیگر مصاحبه‌هایش هم تکرار شده است. همین موضوع به‌تنهایی گسستی آشکار با آن چیزی است که در فضای سیاسی از نظر بلاغی جا افتاده است. مصاحبه‌ی داشا برنز از روزنامه‌ی آمریکایی «پولیتیکو» با ترامپ در حالی … ادامه

۱۵۰سالگی توماس مان؛ چرا چپ و راست هر دو بر سر این نویسنده اتفاق نظر پیدا کرده‌اند؟

حبیب حسینی‌فرد: توماس مان بازگشته است؛ این جمله تنها برای روز ۶ ژوئن ۲۰۲۵ (۱۶ خرداد) در لوبک (زادگاه توماس مان در شمال آلمان) صادق نیست، بلکه در سراسر آلمان، به مناسبت صدوپنجاهمین سالگرد تولد او، به‌تمام معنا صدق می‌کند. در واقع امسال سال بزرگداشت توأم با نقد توماس مان است که حالا به نویسنده‌ای … ادامه

تصویر اعدام در آینه‌ی‌ ادبیات ایران و جهان

الفِ اعدام نوشته‌ی آریامن احمدی «قتل نکن» پنجمین فرمان از ده فرمان موسی است؛ فرمانی که به موجب آن کریستوف کیشلوفسکی، از بزرگ‌ترین فیلم‌سازان تاریخ، «فیلم کوتاهی درباره کُشتن» را در سال ۱۹۸۸ ساخت؛ فیلمی که اثرگذاری آن به تعلیق و لغو حکم اعدام در لهستان انجامید؛ حکمی که تا پیش از آن، در حکومت … ادامه

ایران درودی چگونه ایران درودی شد؟

درخشش ابدیِ یک ذهنِ زیبا این نوشتار به‌قلم دکتر پرتو مهدی‌فر گذری است کوتاه بر زندگی ایران درودیدر قالب کهن‌الگوها (آرکی‌تایپ)‌های سفر قهرمان و فرایند تفرّد از میان انبوه ظرفیت‌های تحقق‌نایافته در جوامع بشری، معدود افرادی قادر به عبور از مرزهای زیستِ عمومی و تحققِ «فردیت» خویش‌ هستند؛ کسانی که خود بخشی از راه‌حل‌های جهان‌‌‌اند … ادامه

پاسخ رمانِ قصه‌گو و بی‌بدیلِ ایران‌شهر به این‌که «آیا گذشته‌ی ما ایرانیان واقعاً گذشته است؟»

خوابگرد: رمان مفصل و چندجلدی ایران‌شهر نوشته‌ی محمدحسن شهسواری اثری نیست که بتوان به‌سادگی درباره‌اش حرف زد و نوشت. قصه‌ی این رمان از قرن دوازدهم خورشیدی شروع می‌شود و با پی‌گیری چندین شخصیت و خانواده، به شروع جنگ و خرمشهر می‌رسد. اما آرمان ریاحی در این یادداشت مبسوطِ حدودِ ۵۵۰۰ کلمه‌ای توانسته، تا جایی که … ادامه

کیت شوپن؛ نواگر بانگ بیداری زنان

«شاید بیداری درنهایت بهتر باشد. حتا اگر چشم بگشایی تا رنج ببری، بهتر از آن است که عمری در چنگ خیال‌های واهی بمانی.»  ـ کیت شوپن پرتو شریعتمداری: هشتم فوریه‌ (۲۰ بهمن) سالروز تولد کیت شوپن (۱۹۰۴-۱۸۵۰) نویسنده‌ی آمریکایی و از پیشگامان جنبش «بیداری»[1] زنان در ادبیات است. امروزه کمتر گلچینی از داستان‌های کوتاه زنان … ادامه

به خودتان رحم کنید و بهرام بیضایی را بخوانید

یادداشت آرمان ریاحی برای بهرام بیضایی در هشتاد و دومین زادروز «به خودتان رحم کنید و نمایشنامه‌های شکسپیر را بخوانید.» این جمله را بهرام بیضایی گفته است. اوایل دهه‌ی هفتاد اجازه‌ی کار به بهرام‌ بیضایی نمی‌دادند و فیلمنامه‌هایش را یکی‌یکی رد می‌کردند و پروانه‌ی ورود به صحنه‌ی نمایش -وطن اصلی‌اش- را هم از او گرفته … ادامه

یک «آیشمن در اورشلیم» و این‌همه جنجال بر سر روایتِ هانا آرنت از «ابتذال شر»

نگاهی به نقدهای گوناگون به اثرِ جنجالی هانا آرنت حبیب حسینی‌فرد: ۴۵ سال پس از خاموشی هانا آرنت، ایده‌پرداز و منتقد عرصه‌ی فلسفه‌ی سیاسی، اندیشه‌های او در این زمینه و در گستره‌ی اخلاق فردی همچنان به‌روز است و مبنایی برای نقد زیست بشریت معاصر، مسئولیت فردی بشر، و تأثیر و تأثرش از و بر چالش‌ها … ادامه