صدسالگی میشل فوکو؛ چرا کاشف سازوکارهای قدرت در شناخت انقلاب ۱۳۵۷ به خطا رفت؟

بدگمانی میشل فوکو به تشخیص‌ها و قطعیت‌ها در نگاه او به انقلاب ۱۳۵۷ چندان دیده نمی‌شود و کسی که روشنگر زوایای پنهان قدرت و اقتدار در جامعه‌ی بشری است، در نگاهش نوعی شیفتگی به این انقلاب بود که با آموزه‌ها و یافته‌های او نمی‌خواند و همچنان موضوع نقد منتقدان فوکو است. نکاتی که در این دو مقاله مطرح می‌شود، هم برای بازاندیشی در انقلاب پیچیده‌ی ۱۳۵۷ خواندنی است و هم برای تأمل در خطاهایی از جنس خطاهای فوکو که شاید بتوان در اندیشیدن به آینده‌ی ایران از تکرارشان پرهیز کرد. … ادامه

«شکاف‌ها»، رمان جدید شیدا بازیار؛ پرآوازه پیش از انتشار عمومی

رمان جدید شیدا بازیار با نام «شکاف‌ها» ۱۲ شهریور منتشر شد، ولی از چند هفته قبل که به دست منتقدان افتاده بود و درباره‌ی آن نقد و معرفی نوشته می‌شد، اعتنای بسیاری برانگیخت و به‌عنوان اثری دیده شد که کل پاییز کتاب آلمان را به خود مشغول خواهد کرد و در همین شرایط پیش از انتشار عمومی هم این کتاب راه خود را به‌سوی رقابت‌های ادبی و دریافت جایزه هموار کرده است.

شیدا بازیار نویسنده‌ی آلمانی ایرانی‌تبار است که نخستین رمانش، «شب‌ها در تهران آرام است»، در سال ۲۰۱۶ منتشر شد و با روایت سرگذشت یک خانواده‌ی ایرانی از انقلاب ۱۳۵۷ تا مهاجرت و زندگی در آلمان، توجه گسترده‌ای برانگیخت و خیلی زود او را به یکی از نویسندگان شناخته‌شده‌ی نسل جدید ادبیات آلمانی‌زبان تبدیل کرد. ترجمه‌ی انگلیسی این رمان در سال ۲۰۲۶ به فهرست نهایی جایزه‌ی بین‌المللی بوکر راه یافت. … ادامه

۱۵۰سالگی توماس مان؛ چرا چپ و راست هر دو بر سر این نویسنده اتفاق نظر پیدا کرده‌اند؟

توماس مان بازگشته است؛ این جمله تنها برای روز ۶ ژوئن ۲۰۲۵ (۱۶ خرداد) در لوبک (زادگاه توماس مان در شمال آلمان) صادق نیست، بلکه در سراسر آلمان، به مناسبت صدوپنجاهمین سالگرد تولد او، به‌تمام معنا صدق می‌کند. در واقع امسال سال بزرگداشت توأم با نقد توماس مان است که حالا به نویسنده‌ای مورد قبول … ادامه

یافته‌های جدید از مرگ مشکوک پابلو نرودا با سلاح بیولوژیک؛ شاعری که کج‌روی داشت اما شعرش نمرد

حبیب حسینی‌فرد: ۵۰ سال از مرگ پابلو نرودا، شاعر بزرگ شیلیایی با آوازهٔ جهانی، می‌گذرد و در تمام این سال‌ها این سؤال مطرح بوده که مرگ او چگونه رخ داد و آیا برخی نشانه‌های مسمومیت در مورد او واقعیت دارد یا نه و اگر مسموم شده بوده، چه کس یا کسانی آن را طرح و … ادامه

جنجال و دعوا بر سرِ دست‌‌نوشته‌های کپک‌زده‌ی لویی فردینان سلین

حبیب حسینی‌فرد: حرفه‌ی اصلی سلین طبابت بود و با هزینهٔ اداره‌های مرتبطِ شهر پاریس در محلات فقیرنشین به مداوای بیماران مفلس و بی‌نیاز می‌پرداخت. اسم اصلی‌اش هم لویس- فردیناند دتوش بود، ولی به نویسندگی که روی آورد فامیل سلین را بر خود گذاشت. سال ۱۹۳۲ با اولین کتابش با عنوان «سفر به انتهای شب» به … ادامه

در ستایشِ محمدرضا باطنی که فقط یک زبان‌شناس نبود

حبیب حسینی‌فرد: محمدرضا باطنی در سال‌های پس از انقلاب، شاید با مقاله‌ای غنی و بحث‌انگیز در سه بخش که در نقد کتابِ «غلط ننویسیم» ابوالحسن نجفی نوشت و شناخت و دانش خویش از زبان و روند توسعه و تغییرات آن را با اهل ادبیات و زبان در میان گذاشت و نیز با مقالات قابل‌اعتنای دیگری … ادامه

یک «آیشمن در اورشلیم» و این‌همه جنجال بر سر روایتِ هانا آرنت از «ابتذال شر»

نگاهی به نقدهای گوناگون به اثرِ جنجالی هانا آرنت حبیب حسینی‌فرد: ۴۵ سال پس از خاموشی هانا آرنت، ایده‌پرداز و منتقد عرصه‌ی فلسفه‌ی سیاسی، اندیشه‌های او در این زمینه و در گستره‌ی اخلاق فردی همچنان به‌روز است و مبنایی برای نقد زیست بشریت معاصر، مسئولیت فردی بشر، و تأثیر و تأثرش از و بر چالش‌ها … ادامه

از پتر هانتکه که نوبل کوفتش شد تا اولگا توکارچوک که حقش بود!

رضا شکراللهی: خب، حاشیه‌های نوبل ادبی امسال متوجه پتر هانتکه است و با انتشار بیانیه‌ی اعتراضی انجمن قلم آمریکا جنبه‌ی عمومی‌تر هم پیدا کرده است. درواقع، هر اندازه انتخاب اولگا توکارچوک به‌عنوان برنده نوبل ادبیات با استقبال فراوان مواجه شد، انتخاب پتر هانتکه، به‌زعم برخی، گند زد به شیرینی نوبل ادبی دوگانه‌ی امسال. پتر هانتکه … ادامه