از ضجه زدن تا زجه زدن

بعضی کلمه‌ها در دوره‌هایی پراستفاده می‌شوند. مثلاً این روزها که هزار و هفتصد و پنجاه جور مصیبت و اندوه از زمین و آسمان و اخیراً دریا چنان بی‌وقفه بر سرمان می‌بارد که فرصت زاری کردن هم به آدم نمی‌دهند، دور و برمان پر می‌شود از ضجه و مویه. زمین‌لرزه و سیاست‌لرزه هم اگر امان بدهد، … ادامه

تفاوت ضمیر «وی» با «او»

نازنین خلیلی‌پور: یکی از پرسش‌هایی که ممکن است ذهن فارسی‌زبانان را به خود مشغول کرده باشد، تفاوت میان ضمیر سوم‌شخص «وی» و «او»ست. اغلب تصور می‌شود که ضمیر «وی» صورت کهن‌تری باشد و به‌کاربردن آن رسمی‌تر؛ اما باید گفت هردو پیشینۀ کهنی دارند و یکی کهن‌تر از دیگری نیست. درحقیقت، اگر به زمان عقب‌تری، مثلاً … ادامه

در مؤسسه‌ی سفیر چراغی روشن است

نشست‌های ماهانه‌ی باشگاه کتابخوانی سفیر برای اهل ادبیات و ترجمه مؤسسه‌ی زبان سفیر یکی از مؤسسه‌های خوشنام است که شاید ندانید دپارتمان ترجمه‌ هم دارد و از آبان‌ماه امسال، جلسات «باشگاه کتابخوانی» را هم به‌عنوان بخشی از برنامه‌های آموزشی و فرهنگی این دپارتمان برگزار می‌کند. پیشنیه‌ی دپارتمان ترجمه‌ی مؤسسه‌ی سفیر برمی‌گردد به سال ۱۳۹۴ که … ادامه

مِهینِ توانگران و درویشان بی نان

بعید می‌دانم در دور و بر شما دست‌کم یک مهین‌خانم نباشد، ولی امروزه دوره‌ی پارمیداخانم‌هاست و دیگر کم پیش می‌آید، به‌خصوص در شهرهای بزرگ، که کسی اسم دخترش را بگذارد مهین. از اسم خاص بودنِ آن که بگذریم، مهین در ادبیات فارسی چندین معنا دارد. ابتدا این شعر عطار را از مصیبت‌نامه‌اش بخوانید که روزگار … ادامه

هر غلطی غلط مصطلح نیست

روا نیست هر وقت کسی غلطِ ما را در گفتار یا نوشتارمان می‌گیرد، بلافاصله بگوییم غلط مصطلح است. غلط مصطلح (یا غلط مشهور یا غلط عام*)، با همه‌ی غلط بودنش، آن‌قدرها هم بی‌حساب و کتاب نیست. مثلاً اگر من به جای «اصطکاک» بگویم یا بنویسم «اصطحکاک» و در جواب کسی که غلطم را گرفته، بگویم … ادامه

ساده نوشتن چه مشکل!

آن‌چه می‌نویسیم، صورت نوشتاری چیزی است که می‌گوییم، ولو در ذهن. زبان در عرصه‌ی گفتار است که حرکت و به‌اصطلاح زندگی می‌کند. در رابطه‌ی میان نوشتار و گفتار، تأثیرپذیری نوشتار از گفتار در املای کلمه‌ها فقط یک روی سکه است. همان رویی که با گسترش شبکه‌های مجازی انگار بیشتر به چشم می‌آید و ناله و … ادامه

از جایزۀ ادبی موهوم نایل چه می‌دانید؟

همانا این جایزه از مدت‌ها پیش در پیشگفتار کتابی به نام «عشق بی‌پیرایه» و در جملۀ «به دریافت جایزه نایل آمده است» وجود داشت، اما هنوز کشف نشده بود تا این‌که یکی از نوابغ گرامی با ذکاوت و تیزبینی آن را از لابه‌لای سطور پیشگفتار کتاب بیرون کشید و در چاپ جدیدِ کتاب آن را … ادامه

تخم لق را چه می‌کنند؟

به لطف وحید حقانیان، نماینده‌ی آیت‌الله خامنه‌ای، هشتگ #تخم_لق در شبکه‌های مجازی داغ شده است. گفته: «خدا لعنت کند معاون اول رئیس جمهور آقای جهانگیری را که اولین تخم لق سیاسی را ایشان گذاشت و زود اعلام کرد در جلسه‌ی اقتصاد مقاومتی که آقا، مسکن مهر!» تا یادم می‌آید، همیشه شنیده بودم که تخم لقّ … ادامه