یکی از هزاروهفتصدجایی که ویراستاران انگشت حیرت به دهان میبرند و میگیرند و میگزند، هنگام روبهروشدن با متن لایحهها و احکام قضایی است. زبان معیار یا، بهتر بگویم، زبان رایج در ادبیات قضا، ترکیبی است از نگارش فارسی و عربی. جملهبندیهای اغلب این احکام تقریباً مطابق است با دستور زبان فارسی، اما آکنده از اشارات … ادامه
بعید میدانم در دور و بر شما دستکم یک مهینخانم نباشد، ولی امروزه دورهی پارمیداخانمهاست و دیگر کم پیش میآید، بهخصوص در شهرهای بزرگ، که کسی اسم دخترش را بگذارد مهین. از اسم خاص بودنِ آن که بگذریم، مهین در ادبیات فارسی چندین معنا دارد. ابتدا این شعر عطار را از مصیبتنامهاش بخوانید که روزگار … ادامه
روا نیست هر وقت کسی غلطِ ما را در گفتار یا نوشتارمان میگیرد، بلافاصله بگوییم غلط مصطلح است. غلط مصطلح (یا غلط مشهور یا غلط عام*)، با همهی غلط بودنش، آنقدرها هم بیحساب و کتاب نیست. مثلاً اگر من به جای «اصطکاک» بگویم یا بنویسم «اصطحکاک» و در جواب کسی که غلطم را گرفته، بگویم … ادامه
با نگاهی به شرایط کلی نگارش و ویرایش در ایران، محصولات عرضه شده در بازار ترجمه میتوانست بسیار بدتر باشد. به اینها بیفزاییم سطح آموزش انشای فارسی در مدرسه و زبان خارجی در دانشگاه را. تقریباً تمام ایرادهای فتوفراوانی که اهل ترجمه از دههٔ ۴۰ به کار همدیگر گرفتهاند وارد بوده است و مترجم مورد … ادامه
شمسالواعظین در سال ۸۹ بود که در مصاحبه با یک تلویزیون عربی گفت رئیس دولت دهم «جنونالعظمه» دارد. و به اتهام «مجنون» خواندن احمدینژاد و البته چند اتهام دیگر به زندان محکوم شد. «جنونالعظمه» در عربی ربطی به معنای جنون در فارسی ندارد؛ یک اصطلاح است به معنای خودبزرگبینی. البته همان زمان شمسالواعظین این توضیح … ادامه
آفتابه درخشان حقه مسلمه آنها! هکسره عنوانی ابتکاری است* که اشاره دارد به اشتباهات املایی در نوشتن ه و کسره. قاعدهی درست نگارش هکسره را در این نوشته میخوانید: برایم پیام فرستاد که «چه آفتابه درخشانی!» پرسیدم «مگه آفتابه گرفتید؟ از این آفتابه مسیهای دکوری؟» جواب داد «خاک تو سره بیذوقت کنن، آفتابه چیه!» برایش … ادامه
من هم، مثل خیلی از شما، تجربههای درخشانی دارم از کبابشدنهای بسیار، وقتی که خواستهام ثواب کنم. یا نکند صواب؟ کم نیستند کسانی که شباهتِ آوایی دو کلمه آنها را به اشتباه میاندازد. مثل ثنا و سنا که اولی یعنی ستایش و دوّمی یعنی روشنایی. یا همین صواب و ثواب که وقتی پای کباب شدنِ … ادامه
ایسنا: در زبان فارسی اشتباههای رایج و مصطلح زیاد دیده میشود، اما گاهی دربارهی درستی و غلطی برخی کلمهها وضعیت مشخص نیست و اختلاف نظر وجود دارد. «تصفیه حساب» و «تسویه حساب» از این دست عبارتها هستند. مدتی به کار بردن تصفیه حساب در امور مالی غلط پنداشته میشد و برخی میگفتند باید در امور … ادامه
همهی غلط املاییها یک طرف، این درست نوشتن «ذ» و «ز» در «گذار» و «گزار» هم یک طرف. بس که خیلیها را گیج میکند و گیج میدارد تا آخر عمر. البته گروهی هستند که صورتهای درستِ سپاسگزاری و خبرگزاری و شکرگزاری و برگزاری و نمازگزاری را در کنار املای کلمههایی چون قانونگذاری و سیاستگذاری و … ادامه