فرانکو زفیرلی نقطه سرِ خط

برادر خورشید، خواهر ماه آرمان ریاحی: فرانکو زفیرلی مهم‌ترین هنرمند باقی‌مانده از نسل طلایی سینما و تئاتر ایتالیا بود که گاهی رمانتیستی واقع‌گرا می‌شد. چه آن‌که در  مشهورترین فیلم‌هایش حال و هوای نماها در عین پراحساس بودن، آکنده بود از جزئیاتی که نمی‌شد آن را جز در  یک اثر  رئالیستی دید. به یاد بیاوریم صحنه‌ی … ادامه

پرویز بهرام و اسب‌هایی که با سواران‌شان رفتند

آرمان ریاحی: نقل است که روزی پرویز بهرام برای دفاع از متهمی به دادگاه رفته بود و آن‌جا این دیالوگ را بر زبان آورده بود: «جناب قاضی! خوب به چشمان این مرد نگاه کنید. آیا در نگاهِ این جوان برقِ نگاه یک مجرم را می‌بینید یا مردی‌ که گناهی از او سر نزده و با … ادامه

راپسودی بوهمی در دو برداشت

(حماسه‌ی کولی ـ فردی مرکوری) رضا شکراللهی: کسانی که به فردی مرکوری تعلق‌خاطر دارند و پاره‌هایی از زندگی‌شان با زنگ صدای او رنگ خاطرات شخصی گرفته، راپسودی بوهمی را باید دو بار تماشا کنند. ارزش دو بار تماشا هم دارد الحقّ. راپسودی بوهمی در تماشای اول: سحرانگیز است روایتی یکپارچه و تقریباً کامل از آن‌چه، به‌شدت … ادامه

یادداشت انتقادی بازرگان خطاب به ملاقلی‌پور درباره‌ی فیلم مستند راه طی‌شده

رضا شکراللهی: علی ملاقلی‌پور مستندی ساخته است به نام راه طی‌شده درباره‌ی زنده‌یاد مهدی بازرگان. این مستند محصول حوزه‌ی هنری و نهاد دیگری وابسته به بسیج است. همین‌طوری، ندیده، آدم یاد مستند «قائم‌مقام» درباره‌ی زنده‌یاد آیت‌الله منتظری می‌افتد که ادعای مستندِ پژوهشی و بی‌طرف داشت، ولی بعد از نمایشِ آن، دیدیم و خواندیم واکنش برخی … ادامه

برناردو برتولوچی و دغدغه‌های روح مرده‌ی یک انسان

آرمان ریاحی: به برناردو برتولوچی در ایتالیا لقب امپراتور داده بودند. خیلی‌ها او را مؤلّف می‌دانستند و برخی وارث نئورئالیسم. چه او را مؤلّف به‌حساب بیاوریم چه نه، و چه او را نئورئالیست بدانیم یا نه، این کارگردان ایتالیایی که سال‌های پایانی عمرش را روی ویلچر زندگی کرد، از موردتوجّه‌ترین هنرمندان سینمای هنری جهان بود. به‌نظرم … ادامه

پایان باز در سینمای ایران و جهان

پایان باز از ادیسه‌ی فضایی تا طعم گیلاس پرویز شهبازی: پایان باز (Open ending) و یا پایان مبهم (Ambiguous ending) ـ اصطلاحی که غربی‌ها بیشتر استفاده می‌کنند ـ روشی است که فیلمساز در پایان فیلم، چیزهایی را حل‌نشده رها می‌کند تا تماشاگر آن را حدس بزند و یا با درگیری ذهنی برایشان راه حل پیدا … ادامه

حسین عرفانی برای ما خاطره‌ای از قدرت بود

حسین عرفانی از کشف‌های درخشانِ علی کسمایی، مدیر دوبلاژ نابغه‌ی سینما، بود. آرمان ریاحی: جای بسی تأسف که در روز ملّی سینما، این سینما یکی از برجسته‌ترین دوبلورهایش را از دست داد. تقارنی نمادین تا بدانیم جایگاه استعدادهای راستین را با رنگ و آرایش و تبلیغ نمی‌توان پر کرد. راه پیدا شدن «آن»، ترکیبی جادویی … ادامه

عزت‌الله انتظامی چگونه عزت‌الله انتظامی شد؟

آرمان ریاحی: در میانه‌های دهه‌ی‌ هفتاد، عزت‌الله انتظامی مهمان ویژه‌ی جلسه‌ی پرسش و پاسخی بود که در سالن نمایش کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شده بود. در این جلسه دختری جوان از او پرسید: «من، هم در رشته‌ی سینما قبول شده‌ام و هم در شیمی. به‌نظر شما در کدام‌شان تحصیل کنم؟»  آقای بازیگر … ادامه