پدرخواندگان ادبی ایران

آن‌چه می‌خوانید گزیده‌ای است از پرونده‌ی پدرخواندگان ادبی که در شماره‌ی اخیر (۵۳) نشریه‌ی اندیشه‌ی پویا منتشر شده است. نخست مقدمه‌ای به قلم علیرضا اکبری و سپس یادداشت کمی تندوتیز ناصر زراعتی. دیگر مطالب این پرونده را در خود نشریه مطالعه کنید. علیرضا اکبری: در حالات و مقامات منصور حلاج گفته‌اند هنگامی که خاکستر او را به آب می‌دادند، آب دجله قوت گرفت و بیم آن می‌رفت که بغداد یکسر زیر آب رود. خادم او خرقه‌ی مرادش را به لب … ادامه

ممنوع از چه‌ها و ممنوع‌الچیزها!

یکی از دلایل این‌که ویراستاران زورشان به حذف واژه‌ای مثل «ممنوع‌الکار» نرسید و نتوانستند «ممنوع‌ازکار» یا «کارممنوع» را جایگزین آن کنند، این است که هر روز که بیدار شدیم، دیدیم یک ممنوع‌الچیز جدید داریم. اوائل فقط ممنوع‌الملاقات و ممنوع‌الخروج داشتیم برای آدم‌ها و بعد ممنوع‌الچاپ ظهور کرد برای کتاب‌ها و کم‌کم ممنوع‌های دیگر هم رسید و حالا تا دل‌تان بخواهد ممنوع اندر ممنوع داریم و به داشتن این همه ممنوع نیز به خود می‌بالیم! برای مثال، ممنوع‌التصویر در تلویزیون. یا … ادامه

انتشار ترجمه‌ی فارسی یولسیز (اولیس) جیمز جویس در صدسالگی اثر

ایسنا: نزدیک به صد سال از چاپ رمان یولسیز (اولیس) جیمز جویس می‌گذرد. اثری که مقصود جویس از نوشتن آن، تغییر سرنوشت ادبیات معاصر بوده، اما تا امروز ترجمه‌ای از آن به دست خواننده‌ی فارسی‌زبان نرسیده است به جز ترجمه‌ی منوچهر بدیعی از بخشی کوتاه از این اثر که وی نیز نسخه‌ی کامل آن را به دست چاپ نسپرده‌ است. به اعتقاد منتقدان، رمان اولیس یا یولسیز با برخورداری از تکنیک‌های چندصدایی روایی، سیال ذهن و درون‌تک‌گویی‌های شخصیت‌های اصلی، راوی‌های … ادامه

حسین عرفانی برای ما خاطره‌ای از قدرت بود

حسین عرفانی از کشف‌های درخشانِ علی کسمایی، مدیر دوبلاژ نابغه‌ی سینما، بود. آرمان ریاحی: جای بسی تأسف که در روز ملّی سینما، این سینما یکی از برجسته‌ترین دوبلورهایش را از دست داد. تقارنی نمادین تا بدانیم جایگاه استعدادهای راستین را با رنگ و آرایش و تبلیغ نمی‌توان پر کرد. راه پیدا شدن «آن»، ترکیبی جادویی از توانایی ذاتی، سخت‌کوشی و استمرار و عشق‌ورزی است. نسلِ درخشانِ حسین عرفانی اصراری به دیده شدن نداشت، چراکه «صدا» را به اعتباری رسانده بودند … ادامه

تهمینه میلانی حق دارد یا ندارد؟

 حمیدرضا ابک: خواستم چیزی بنویسم درباره‌ی نمایشگاه تهمینه میلانی که امروز ظاهراً با تصمیم خودش تعطیل شد. فکر کردم و مشورت گرفتم. آن‌قدر همه‌چیز درین سرزمین پیچیده است که پرداختن به چنین موضوعی مثنوی هفتاد من کاغذ است. منصرف شدم. صرفاً چند سؤال مطرح می‌کنم. این هجمه به تهمینه میلانی که تو چون سلبریتی سینمایی حق نداری نمایشگاه بگذاری چقدر درست است؟ هم هست هم نیست. درست نیست چون هر انسانی «در جهان آزاد»، حق دارد بی‌ضرر به دیگران هرکاری … ادامه

در سایتِ ایران‌کتاب هر کتابی پیدا نمی‌شود!

مجموعه‌ای از شاهکارهای ادبی برای عاشقان کتاب در ایران‌کتاب بگذارید با این جمله شروع کنیم: ما عاشق خواندن‌ایم. عاشق این هستیم که کتاب فوق‌العاده‌ای بخوانیم که ما را در دنیای خودش غرق کند و تا مدت‌ها در جهانِ آن غوطه‌ور باشیم، و همین عشق به کتاب بود که کار دست‌مان داد. عشقِ ما به کتاب باعث شد تصمیمی بزرگ بگیریم؛ این‌که یک سایت اینترنتی خرید کتاب راه بیندازیم، اما نه یک فروشگاه اینترنتی کتاب که هر چیزی در آن پیدا … ادامه

نگاهی به ترجمه‌ی رمان خواب گران ریموند چندلر

ایمان بیاوریم به کارآمدی ویرایش… پرتو شریعتمداری: چندی پیش، یکی از آشنایان رمان خواب گران ریموند چندلر با ترجمه‌ی قاسم هاشمی‌نژاد را به من امانت داد تا یکی دو هفته‌ای کتاب را بخوانم و برگردانم. من در انگلیس زندگی می‌کنم و دسترسی‌ام به کتاب‌های فارسی‌زبان بسیار محدود است، به همین دلیل چنین فرصت‌هایی را معمولاً غنیمت می‌شمرم. بماند که اخیراً به دلیل بازگشت تحریم‌ها امکان خرید کتاب از ایران به صورت سفارش آنلاین بار دیگر برای امثال من ناممکن شده است. … ادامه

واکنش به دیدگاه شفیعی کدکنی درباره‌ی زبان‌های محلی؛ بی‌خبری، غرض‌ورزی یا خیانت؟

اندیشه‌ی پویا، علیرضا اکبری: انتشار یک فایل صوتی از یکی از کلاس‌های دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی اخیراً خبرساز شد. شفیعی کدکنی در صحبت‌هایش در این جلسه نخست به سرنوشت زبان فارسی در شبه‌قارۀ هند اشاره می‌کند و این‌که در آن منطقه با برکشیدن زبان محلی اردو در مقابل فارسی به اسم بومی‌گرایی تیشه به ریشۀ زبان فارسی زده شد؛ ابتدا مردم منطقه تشویق شدند به اردو حرف بزنند و بعد که این رویه جا افتاد، چون زبان اردو ادبیات کهن … ادامه

عزت‌الله انتظامی چگونه عزت‌الله انتظامی شد؟

آرمان ریاحی: در میانه‌های دهه‌ی‌ هفتاد، عزت‌الله انتظامی مهمان ویژه‌ی جلسه‌ی پرسش و پاسخی بود که در سالن نمایش کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شده بود. در این جلسه دختری جوان از او پرسید: «من، هم در رشته‌ی سینما قبول شده‌ام و هم در شیمی. به‌نظر شما در کدام‌شان تحصیل کنم؟»  آقای بازیگر بلافاصله جواب داد: «شما شیمی بخوان. کسی که عاشق سینما باشد این سؤال را نمی‌پرسد.» عزت‌الله انتظامی چنین سینماگری بود. جزو اوّلین آکتورهایی بود که … ادامه