آیشمن در اورشلیم پس از ۵۷ سال به فارسی درآمد

آیشمن در اورشلیم ـ گزارشی در باب ابتذال شر رضا شکراللهی: یک سال و نیمِ پیش در یادداشتی نوشته بودم «کمتر کتابی را می‌توان نام برد که به فارسی برگردانده نشده باشد اما میزان ارجاعات به آن در مقاله‌ها، یادداشت‌ها، دیگر کتاب‌ها و حتا گفت‌وگوهای روزمره سیاسی یا فلسفی چشمگیر باشد. جنجالی‌ترین کتاب هانا آرنت، یعنی آیشمن در اورشلیم با زیرعنوان گزارشی در باب ابتذال شر چنین کتابی است.» خبرِ بسیار خوب این‌که حالا دو ناشر، یکی در ایران و … ادامه

«مزرعه‌ی حیوانات» چگونه جرج اورول را از فرش به عرش رساند؟

«مزرعه‌ی حیوانات» امروز ۷۵‌ساله شد پرتو شریعتمداری: هفدهم اوت ۱۹۴۵، هفتاد و پنج سال پیش، یکی از تأثیرگذارترین و ماندگارترین رمان‌‌های سیاسی جهان در بریتانیا منتشر شد: «مزرعه‌ی حیوانات» که در ایران «قلعه‌ی حیوانات» هم ترجمه شده است. رمان سیاسی شاید تا آن زمان هویت چندان مستقلی نداشت، اما اورول با نوشتن این کتاب و سپس با انتشار رمان «۱۹۸۴» از اولین کسانی بود (نقش آلدوس هاکسلی را نباید نادیده گرفت) که به این ژانر در قالب مدرنش اعتبار بخشید. در روزگاری … ادامه

آیا نخستین رمان فارسی را ناصرالدین شاه قاجار نوشت؟

رضا شکراللهی: از میان شاهانِ قاجار، می‌پنداریم ناصرالدین شاه را بیشتر از اسلاف و اخلافش می‌شناسیم ـ و ظاهراً هم چنین است. دوامِ سلطنتش بیشتر از دیگران بود و کارنامه‌‌اش آکنده از «اولین»ها. اما آن شاهِ «قرتی» که در کنار شاهی کردن، به عکاسی و نقاشی و خاطره‌نویسی و… هم معروف است، رمان‌نویس هم بود. در یادداشتِ احسان عابدی که در ادامه می‌خوانید، با ناصرالدین شاه رمان‌نویس و نیز تاریخچه‌ی ورود رمان غربی به ایران و پیدایش رمان فارسی آشنا … ادامه

چرا خسرو سینایی مستندساز و سینماگرِ مهمی بود؟

در جست‌وجوی مضمونِ مشترک میان آثارِ خسرو سینایی آرمان ریاحی: خسرو سینایی موسیقی‌دان بود و نوازنده. درس موسیقی خوانده بود، ولی از درون لنز دوربین‌های ۳۵ میلی‌متری و دستگاه‌های موویلا و اسلایسر‌های قطع راش خود را به ما شناسانْد. این گران‌قدرِ قدرنادیده، با طبع بلند سازش‌ناپذیرش، از مناسبات قدرت و ثروت سفارش نمی‌گرفت و همین پراکنده‌کار و کم‌کارش کرده بود: هنرمندِ کارهای نکرده، آثار نیافریده، هنرمندِ خانه‌مانی‌های ناگزیر و دردهای ثبت‌نکرده بر نگاتیو سینمایی که متفاوت‌های متفکر را به گوشه‌هایی … ادامه

دِ هاویلند در بربادرفته و بهشتی که جای احمق‌ها نیست

آرمان ریاحی: برخی می‌گویند «بهشت جای احمق‌هاست»، ولی کافی است چندین بار فیلم‌های اولیویا دِ هاویلند به‌خصوص بربادرفته را ببینید تا بهشت را درک کنید بدون آن‌که او را احمق بیابید. فقط حضور شخصیت بسیار مثبت این بازیگر کلاسیک سینما کافی بود تا این جمله‌ی معروف به گزاره‌ای پوک تبدیل شود. اگر فکر می‌کرد کسی ممکن است از او برنجد، جوری نگاهش می‌کرد عذرخواهانه و نامطمئن از خودش که تعجب می‌کردیم. ولی وقتی می‌دیدیم زود از هر چیزی شگفت‌زده می‌شود … ادامه

زندگی جنجالی علی دیزایی به‌روایتِ خودش

درباره‌ی کتابِ «عبور از خط قرمز»، نوشته‌ی علی دیزایی سبحان درستکار: «عبور از خط قرمز» عنوانِ کتابی است که نشرِ ثالث به‌تازگی منتشر کرده است. این کتاب زندگی‌نامه‌ی خودنوشتِ دکتر علی دیزایی است؛ یکی از افسران ارشد و فرماندهان پلیس لندن و حقوقدانِ زبده‌ی ایرانی که زندگی شخصی و شغلی‌اش سال‌های سال خبرسازِ جامعه‌ی بریتانیا بود. علی دیزایی شخصیت ناشناخته‌ای نیست و در ایران هم خیلی‌ها او را می‌شناسند، اما کمتر کسی باور می‌کند که حتا او  هم که از دورانِ … ادامه

سایه‌ی سنگین سیاست بر داستان ایکه‌باگ جی.کی. رولینگ که آن را رایگان و اینترنتی منتشر کرد

یادداشت پرتو شریعتمداری درباره‌ی رمان ایکه‌باگ در روزهای اوج‌گیری کرونا در بریتانیا و زمانی که شمار قربانیان این بیماری هر روز هزار هزار اعلام می‌شد، در روزگاری که کرکره‌ی مدرسه‌ها کم‌وبیش پایین بود و حیاط‌هاشان خالی و بی‌هیاهو، در دورانی که بسیاری پدر و مادرها با مشکلات آموزش خانگی فرزندان خود دست‌وپنجه نرم می‌کردند، جی.کی. رولینگ، نویسنده‌ی نامدار انگلیسی، اعلام کرد که داستان بلندی به نام ایکه‌باگ راکه برای کودکان نوشته، رایگان و به‌تدریج در اینترنت منتشر خواهد کرد. او … ادامه

انواع حرف تا و دیگر «تا»ها در فارسی

رضا شکراللهی: یکی از انواعِ پرکابردِ «تا» برای تعلیل و چرایی است. در گفتار و نوشتار روزمره هم تا دل‌تان بخواهد از آن استفاده می‌کنیم: «جواب‌شان را دادم تا بفهمند با کی طرف‌اند.» البته خودِ من از آن دسته آدم‌ها هستم که معمولاً «جواب‌شان را نمی‌دهم تا بفهمند با کی طرف‌اند»، ولی، در هر دو جمله، «تا» یک معنای ارادی دارد برای رساندنِ این مفهوم که دلیل انجامِ فلان کار، بهمان چیز بوده یا است. حالا این جمله را بخوانید … ادامه