گزارش مختصر از انتشار یک‌هفته‌ای «میم عزیز»

محمدحسن شهسواری: به حافظه که رجوع می‌کنم «میم عزیز» جزء نادر رمان‌های تقریباً مجوزگرفته‌ی چاپ‌نشده‌ای ست که نویسنده‌اش ترجیح داده نسخه‌ی کامل آن را در اینترنت منتشر کند. فکر کردم ممکن است در روزها و هفته‌های آینده، شمار دیگری از نویسندگان با وضع موجود ممیزی ارشاد، بخواهند حتا قید ارائه به ارشاد را بزنند و کارشان را مستقیم در وب منتشر کنند. پس بد ندیدم حالا که نزدیک به یک هفته از انتشار اینترنتی رمانم می‌گذرد، گزارش مختصری بدهم تا در برآوردهایمان … ادامه

تصویر ایستاده‌بامشت در بولینگ!

فقط واژه‌ها و مفاهیم نیستند که در این سال‌ها در دریاچه‌ی نمکِ فرهنگ تزریقی حکومت استحاله و مضمحل شده‌اند؛ نمادها و تصاویر و عکس‌ها هم بی‌نصیب نمانده‌اند. آن‌چه می‌بینید، یعنی ترکیب توپ و میله‌های بولینگ با استکبار جهانی و گواهی عقل و نقل بر همبستگی و وطن‌پرستی و تصویر کاروان رزمندگان به سوی خط مقدم جنگ، نمونه‌ی پست‌مدرنی ست از این اضمحلال که طنز ریختی آن کم از متن حکم احمدی‌نژاد برای انسان کامل معاصر، رحیم مشایی ندارد. لوح تقدیر … ادامه

جنبش پدیدارشناسی

کتاب «جنبش پدیدارشناسی، درآمد تاریخی» نوشته‌ی هربرت اسپیگلبرگ با ترجمه‌ی مسعود علیا، یکی از آثار مهم و جامع درباره‌ی جنبش پدیدارشناسی است. اسپیگلبرگ در این اثر گران‌سنگ، ماجرای برآمدن و بالندگی این جنبش را در بطن و متن تاریخ پر فراز و نشیب آن روایت می‌کند و از کامیابی‌ها و ناکامی‌ها، راه گشودن‌ها و بن‌بست‌ها و امیدها و نومیدی‌های متفکرانی می‌گوید که پای در راه پدیدارشناسی گذاشته‌اند. نشست هفتگی شهر کتاب در روز سه‌شنبه ۱۴ آذر ساعت ۱۶:۳۰ به نقد … ادامه

هر روز قناس‌تر از دیروز!

خیال می‌کردم دیگر خط‌کشی کژ و کوژتر از رأی‌دادن به دولتِ نظرنزدیک برای اثبات مسلمانی مردم ‌نسازند و علم نکنند، ولی کور خوانده‌ام انگار. خط‌کش‌های مسلمانی هر روز قِناس‌تر از دیروز تولید می‌شوند. با این همه، باز هم در خیالم نمی‌گنجید که رونق مسلمانی روزی چنان از میان برود که نه تنها شخص موسوی گرمارودی بشود خطکش مسلمانی که خودش خط‌کشیّتِ خویش را هم اعلام کند. اما گویا پس از لعن صادق هدایت و بی‌شرف خواندن او، ابلاغ هم فرموده … ادامه

عصری با بولگاکف

بولگاکف از نویسندگان و نمایش‌نامه‌نویسان مهم قرن بیستم روسیه است که سال‌ها آثارش اجازه‌ی انتشار نیافتند و طنز او موجب شد تا مورد بی‌مهری نظام استالین واقع شود. از بولگاکف آثار متعددی به زبان فارسی ترجمه و منتشر شده است که رمان «مرشد و مارگریتا» از مشهورترین آن‌هاست که پس از مرگش در سال ۱۹۶۷ منتشر شد. نشست هفتگی شهر کتاب در روز سه‌شنبه ۳۰ آبان ساعت ۱۶:۳۰ به نقد و بررسی آثار بولگاکف اختصاص دارد که با حضور یوری … ادامه

مطرودانِ شهر مطرودان

محمدحسن شهسواری: دوستی که فیلم «چهارشنبه‌های لعنتی» را داد دستم، گفت شاید هم بهترین فیلم‌نوآر ایرانی. دیدم. چهارشنبه‌های لعنتی با این که در درام شلخته بود و درازگو، اما حداقل من را دو روز گیج خود کرد. بس که اصیل بود. بس که اصیل است. از مطرودان جدید شهر مطرودان می‌گوید. تهران، سی و چهار سال است که مطرودان دیگر شهرها را به خود می‌پذیرد. از دخمه‌نشینان شهرری و سینه‌چاکان مهدیه بگیر تا اورجی‌بازهای جردن و شهرک غرب. تهران شهر تندروها … ادامه

نقش قصه در تاریخ بیهقی

ارزش کار بیهقی در این است که از حقیقت، فراحقیقتی شگفت‌آور آفریده است، اگرچه تا حدی که در توانش بوده از حقیقت و بیان واقعیت دور نشده است، در این هنرنمایی همچون شاعری عمل کرده است که با تن‌پوش کلمات به دریافت خود از لحظه‌های گذرا جاودانگی می‌بخشد. بیهقی با به کار گرفتن تخیل در دنیای تاریخ‌نگاری و به کار گرفتن عناصر داستانی و نقل رخدادها مرز خیالی بین تاریخ و ادبیات را به طور کامل در هم شکست. چهارمین … ادامه

کاش مردگان را روزی ویژه بود!

گاهی چه بیهوده امید می‌بندی که نومید نشوی! خبری می‌رسد، مثلاً دوستی با ماشین رفته تهِ دره و له شده و سوخته و پودر شده و دود شده رفته هوا، اما تا دررسی به ماشین آن دوست یا آغوش دوستی دیگر تا زنگ پایان را برایت بزند، دل‌دل می‌کنی و خداخدا که شاید تا پیش از آن لحظه‌ی آخر، آن دم دم آخر، معجزه‌ای رخ دهد. یا گاهی آن‌قدر ترسیده‌ای از واقعی بودن خبر که حتا بیدارشدنت را انتظار می‌کشی. … ادامه