یعقوب یادعلی و مرارتِ نویسنده ماندن

رضا شکراللهی: یعقوب یادعلی سوم اسفند ۱۴۰۰ در بوستون آمریکا در ۵۱ سالگی بر اثر سکته‌ی قلبیِ ناگهانی درگذشت و با رفتنش پاره‌هایی بزرگ از خاطراتِ مشترک من با او، از کودکی و نوجوانی و جوانی، در خاک شد. یک روز گذشته است و هنوز دارم دست‌وپا می‌زنم تا آوارِ سنگین این خبر را از … ادامه

جهالت مرز ندارد، حتا اگر هانا هورکا باشید!

هانا هورکا یک خواننده‌ی چکی بود که به‌تازگی درگذشت و چه‌جوری مردنش حقیقتاً تأسف‌بار بود. همین اول بگویم که ویدئوی پایینِ این نوشته یکی از معروف‌ترین ترانه‌های گروه قدیمی همین خواننده است؛ گروهی که از سال ۱۹۷۶ تشکیل شده و به اجرای ترانه‌های محلی اسکاتلندی و ایرلندی شهرت دارد. اما ماجرای مرگ هانا هورکا در … ادامه

ایران درودی چگونه ایران درودی شد؟

درخشش ابدیِ یک ذهنِ زیبا این نوشتار به‌قلم دکتر پرتو مهدی‌فر گذری است کوتاه بر زندگی ایران درودیدر قالب کهن‌الگوها (آرکی‌تایپ)‌های سفر قهرمان و فرایند تفرّد از میان انبوه ظرفیت‌های تحقق‌نایافته در جوامع بشری، معدود افرادی قادر به عبور از مرزهای زیستِ عمومی و تحققِ «فردیت» خویش‌ هستند؛ کسانی که خود بخشی از راه‌حل‌های جهان‌‌‌اند … ادامه

تبارشناسی ماسک‌ها در عصر کرونا

پرتو شریعتمداری: در آغاز کلمه بود. ماسک نبود. پیدا نمی‌شد؛ در آغاز پیدایش کووید. در داروخانه‌ها و فروشگاه‌ها که سراغش را می‌گرفتی، می‌شنیدی که «تمام شده. شاید اگر صبح خیلی زود آمده بودید می‌شد بخرید. حالا معلوم نیست کی بیاید». در خیابان صف‌های طولانی مردمی درمانده را می‌دیدی که با شال گردن و دستمال کاغذی … ادامه

فرهنگ گزیده‌ی شاهنامه

تازگی نسخه‌ای جدید از فرهنگ گزیده‌ی شاهنامه، همان‌که اهل ادبیات به‌نام «واژه‌نامک» عبدالحسین نوشین می‌شناسندش، منتشر شده است، با تصحیح و تحقیق و افزوده‌های سید علی ملکوتی. اجل مهلت نداد تا عبدالحسین نوشین خود شاهد انتشار واژه‌نامک باشد؛ پس از مرگش در ۶۶ سالگی در سال ۱۳۵۰ واژه‌نامک را پرویز خانلری در انتشارات بنیاد فرهنگ … ادامه

حصر و زندان در ادبیات؛ مرورنامه‌ای به‌مناسبت انتشار رمان قهقهه نوشته‌ی سمیه مکیان

ذکرِ بر دار کردنِ آزادی سمیه مهرگان: حصر و زندان دو کلمه‌ای هستند که تا پیش از جهانِ مدرن، در تاریخ ایران و جهان، به‌طور فراوان کاربرد داشتند. عصر عصرِ پادشاهی بود و حصر و زندان برای شاهزاده‌ها یا پیامبرانی که ممکن بود برای حاکمان یا حکومت‌ها خطرآفرین باشند، بهترین مکان برای مرگِ تدریجی و … ادامه

چرا موسیقی فیلم Z میکیس تئودوراکیس جاودانه شد؟

میکیس تئودوراکیس در حدفاصل عشق و سیاست آرمان ریاحی: میکیس تئودوراکیس (۱۹۲۵ – ۲۰۲۱) زندگی پرماجرایی داشت. او در زمانه‌ای می‌زیست که سیاست روی خشن خود را با ایدئولوژی‌های فراگیر در پهنه‌ی تمدن بشری گسترده بود و آدمیان نه فقط بر سر مناعِ کمیابِ ثروت و قدرت که برای اعتقادشان جان می‌دادند و جان می‌ستاندند، … ادامه

جنجال و دعوا بر سرِ دست‌‌نوشته‌های کپک‌زده‌ی لویی فردینان سلین

حبیب حسینی‌فرد: حرفه‌ی اصلی سلین طبابت بود و با هزینهٔ اداره‌های مرتبطِ شهر پاریس در محلات فقیرنشین به مداوای بیماران مفلس و بی‌نیاز می‌پرداخت. اسم اصلی‌اش هم لویس- فردیناند دتوش بود، ولی به نویسندگی که روی آورد فامیل سلین را بر خود گذاشت. سال ۱۹۳۲ با اولین کتابش با عنوان «سفر به انتهای شب» به … ادامه

پاسخ رمانِ قصه‌گو و بی‌بدیلِ ایران‌شهر به این‌که «آیا گذشته‌ی ما ایرانیان واقعاً گذشته است؟»

خوابگرد: رمان مفصل و چندجلدی ایران‌شهر نوشته‌ی محمدحسن شهسواری اثری نیست که بتوان به‌سادگی درباره‌اش حرف زد و نوشت. قصه‌ی این رمان از قرن دوازدهم خورشیدی شروع می‌شود و با پی‌گیری چندین شخصیت و خانواده، به شروع جنگ و خرمشهر می‌رسد. اما آرمان ریاحی در این یادداشت مبسوطِ حدودِ ۵۵۰۰ کلمه‌ای توانسته، تا جایی که … ادامه