نقش ویرایش در معیارسازی و پردازش ماشینی خط و زبان فارسی (نوشتهی امید طبیبزاده*) مقدمه1در اینجا ابتدا بهاختصار تعریفی برای هریک از اصطلاحات «ویرایش»، «معیار»، «معیارسازی» و «پردازش ماشینی» عرضه میداریم، سپس از تفاوت متنهای علمی و خبری با متنهای ادبی سخن میگوییم، بعد به چگونگی تحول ویرایش در متنهای خبری فارسی اشاره میکنیم و … ادامه
نمونهای از ریشهشناسی که نشان میدهد این عرصهی هرکس نیست معین پایدار: در محضر یکی از ادیبان ادبشناس بودم. وی داشت دربارهی چند واژه توضیح میداد که لابهلای آن سخنهای نغز، یک سخن نقض شنیدم. آن والاادبدان، واژهی «سُهروَرد» را بهطرزی غریب بازشکافت و ریشهای از آن به دست داد که با آموختهها و دانستههایم … ادامه
اشرف غنی، رئیسجمهور افغانستان، ۳۰ ژانویه ۲۰۲۰ در مراسمی با عنوان «گفتمان تاریخ، فرهنگ و هویت ملی» در جمع دانشجویان گفته بود: «افغانستان مهد زبان دری است. ایران پهلویزبان بود. ما زبان و ادبیات دری را انکشاف دادیم. حالا [به ما] میگویند ایران شرقی. ای برادر، دزدی هم حد دارد، حد دارد.» علیاشرف صادقی، زبانشناس … ادامه
نازنین خلیلیپور: یکی از پرسشهایی که ممکن است ذهن فارسیزبانان را به خود مشغول کرده باشد، تفاوت میان ضمیر سومشخص «وی» و «او»ست. اغلب تصور میشود که ضمیر «وی» صورت کهنتری باشد و بهکاربردن آن رسمیتر؛ اما باید گفت هردو پیشینۀ کهنی دارند و یکی کهنتر از دیگری نیست. درحقیقت، اگر به زمان عقبتری، مثلاً … ادامه
نظر سیّدحسن تقیزاده دربارۀ سرهگرایی بدبختانه همین بدعت تصفیۀ زبان فارسی و افراط در ضدّیّت با لغات فارسی ِ عربیالاصل که چندی است در بین طبقهای از متجددین شایع شده،… افتراق ما را با ملّت افغان و پاکستان و ترکیزبان ِ همسایه زیاد نموده و ما را نسبت به هم پاک بیگانه میکند…معلوم نیست که … ادامه
داستان از اینجا شروع شد که یکی دو روز پیش کسی در توئیتر نوشت: «با دختردایی کرمونی دعوا کردم و نیشگونش گرفتم. رفت به مامانش گفت: من رو مالون گرفته. داد میزدم دروغگو، من فقط پنجِرو گرفتم.» پس از آن، دیگران هم شروع کردند به نوشتن از اینکه در زبان یا گویش محلی خود به … ادامه
حبیب حسینیفرد: از سال ۱۹۸۹ دو گروه از زبانشناسان کرهی شمالی و کرهی جنوبی دستاندرکار تهیهی یک فرهنگ واژگان زبان کرهای هستند. کار به دو دلیل تا کنون به پایان نرسیده، بهرغم آنکه ۳۰۰هزار واژه جمعآوری شده است. یک دلیل، تنشهای سیاسی گاه و بیگاه میان دو کشور است که دیدار دو گروه زبانشناس را … ادامه
آنچه میخوانید چکیدهی سخنرانی دکتر محمود فتوحی، استاد دانشگاه فردوسی مشهد، در آیین بزرگداشت سعدی است. این مراسم در روز سوم اردیبهشت ۹۶ در دانشگاه چمران اهواز برگزار شد. نظم پایه و مشخصی در کار سعدی وجود دارد که او را از دیگران و سایر شعرا متمایز میکند. قدرت چینش کلام و بازی با کلمات … ادامه
شمسالواعظین در سال ۸۹ بود که در مصاحبه با یک تلویزیون عربی گفت رئیس دولت دهم «جنونالعظمه» دارد. و به اتهام «مجنون» خواندن احمدینژاد و البته چند اتهام دیگر به زندان محکوم شد. «جنونالعظمه» در عربی ربطی به معنای جنون در فارسی ندارد؛ یک اصطلاح است به معنای خودبزرگبینی. البته همان زمان شمسالواعظین این توضیح … ادامه