چگونه ویراسگر تربیت کنیم؟!

ویراستار یا وَویراستار؟ در چند سال اخیر متوجه شده‌ام ما فقط ویراستار نداریم؛ شغل (یا سرگرمی) دیگری هم داریم با عنوان «وویراستار». البته دلیلش را دقیقاً نمی‌دانم که مربوط می‌شود به اوضاع بدِ اقتصادی یا جذابیت عنوان ویراستار یا «خب این که کاری نداره!» فقط این را می‌دانم که از دورانِ مرحوم گودر، زیاد می‌دیدم … ادامه

مترجمِ خائن، مترجمِ مرده‌شور و مترجمِ گربه‌شور!

رضا شکراللهی: دیروز، ۳۰ سپتامبر برابر با ۹ مهرماه، روز جهانی ترجمه بود. از سال ۱۹۵۳ این روز را به افتخار سنت جروم، که انجیل را ترجمه کرد، جشن می‌گرفتند، اما به پیشنهاد فدراسیون بین‌المللی ترجمه، از سال ۱۹۹۱، این روز وجه بین‌المللی و جهانی پیدا کرد. به همین مناسبت، دوست قدیم و نازنینم مسعود … ادامه

دردسرهای طرح Lez در زبان فارسی!

پیشنهاد سرنام فارسی برای طرح Lez طرح «L.E.Z» (محدوده‌ی کاهش آلاینده‌ها) همه چیزش انگار دردسر است. هم طرحی که در دولت تصویب شده بود و قرار بود مدل اروپایی و جهانیِ آن در پایتخت اجرا شود، هم طرح فعلی شهرداری که فقط شرط معاینه‌ی فنی را به همان طرح زوج و فرد اضافه کرده و … ادامه

آشتی با تنوین؛ تناقض تاریخی و ملاحظات شناختی

سارا سیاوشی: روزی در فروشگاه ظرف‎فروشی، فروشنده، که پسری بود بیست و یکی دوساله و گردنبندی از فروَهَر نقره‌‏ای به گردن داشت، در جواب یکی از سؤالات من گفت: «بیشتراً از این طرح لیوان می‌برند» و منظورش این بود که تناوب فروش این طرح لیوان از آن یکی بیشتر است. از فروشگاه که بیرون آمدم … ادامه

زبان چه تفاوتی با گویش دارد؟

جان مک‌ورتر، ترجمه‌ی علیرضا شفیعی‌نسب، مرجع: Atlantic تفاوت میان یک زبان و یک گویش چیست؟ آیا تمایزی فنی دارند، مثل تفاوتی که میان شبه‌اختر و تب‌اختر یا میان خرگوش و خرگوش صحرایی وجود دارد؟ زبان‌شناسان برای پاسخ به این سؤال، معمولاً مشاهدۀ عظیم و قدیمی ماکس واینرایش، زبان‌شناس و محقق زبان یدیشی را تکرار می‌کنند: «زبان، … ادامه

هکسره حق مسلم ماست

آفتابه درخشان حقه مسلمه آن‌ها! هکسره عنوانی ابتکاری است* که اشاره دارد به اشتباهات املایی در نوشتن ه و کسره. قاعده‌ی درست نگارش هکسره را در این نوشته می‌خوانید: برایم پیام فرستاد که «چه آفتابه درخشانی!» پرسیدم «مگه آفتابه گرفتید؟ از این آفتابه مسی‌های دکوری؟» جواب داد «خاک تو سره بی‌ذوقت کنن، آفتابه چیه!» برایش … ادامه

اسنوبیسم زبانی؛ بالأخره درست و غلط داریم یا نه؟

خوابگرد: این یادداشت اول‌بار در سایت رادیوفردا منتشر شد و سپس نکاتی در باب آن مطرح شد که از مهدی جامی عزیز خواهش کردم آن را گسترش دهد تا در خوابگرد منتشر کنم. در باب مفهوم کلی و پیچیده‌ی اسنوبیسم، مطالعه‌ی مقاله‌ی درخشان محمد قائد از کتاب خاطرات و فراموشی را نیز توصیه می‌کنم. نسخه‌ی … ادامه

ثواب و کباب و صواب

من هم، مثل خیلی از شما، تجربه‌های درخشانی دارم از کباب‌شدن‌های بسیار، وقتی که خواسته‌ام ثواب کنم. یا نکند صواب؟ کم نیستند کسانی که شباهتِ آوایی دو کلمه آن‌ها را به اشتباه می‌اندازد. مثل ثنا و سنا که اولی یعنی ستایش و دوّمی یعنی روشنایی. یا همین صواب و ثواب که وقتی پای کباب شدنِ‌ … ادامه

تصفیه حساب یا تسویه حساب؟

ایسنا: در زبان فارسی اشتباه‌های رایج و مصطلح زیاد دیده می‌شود، اما گاهی درباره‌ی درستی و غلطی برخی کلمه‌ها وضعیت مشخص نیست و اختلاف نظر وجود دارد. «تصفیه حساب» و «تسویه حساب» از این دست عبارت‌ها هستند. مدتی به کار بردن تصفیه حساب در امور مالی غلط پنداشته می‌شد و برخی می‌گفتند باید در امور … ادامه