هر غلطی غلط مصطلح نیست

روا نیست هر وقت کسی غلطِ ما را در گفتار یا نوشتارمان می‌گیرد، بلافاصله بگوییم غلط مصطلح است. غلط مصطلح (یا غلط مشهور یا غلط عام*)، با همه‌ی غلط بودنش، آن‌قدرها هم بی‌حساب و کتاب نیست. مثلاً اگر من به جای «اصطکاک» بگویم یا بنویسم «اصطحکاک» و در جواب کسی که غلطم را گرفته، بگویم … ادامه

مزخرفات فارسی من منتشر شد

کتاب مزخرفات فارسی گزیده‌ای است از یادداشت‌های من که انتشارات ققنوس به‌تازگی آن را منتشر کرده است. بخشی از مقدمه‌ی کتاب مزخرفات فارسی آن‌چه در این کتاب می‌خوانید گزیده‌ای است از یادداشت‌هایی که طی چندین سال در برخی روزنامه‌ها و رسانه‌ها منتشر شده است. یادداشت‌هایی کوتاه که جنبه‌ی آموزش عمومی دارند و در آن‌ها کوشیده‌ام، … ادامه

ساده نوشتن چه مشکل!

آن‌چه می‌نویسیم، صورت نوشتاری چیزی است که می‌گوییم، ولو در ذهن. زبان در عرصه‌ی گفتار است که حرکت و به‌اصطلاح زندگی می‌کند. در رابطه‌ی میان نوشتار و گفتار، تأثیرپذیری نوشتار از گفتار در املای کلمه‌ها فقط یک روی سکه است. همان رویی که با گسترش شبکه‌های مجازی انگار بیشتر به چشم می‌آید و ناله و … ادامه

از جایزۀ ادبی موهوم نایل چه می‌دانید؟

همانا این جایزه از مدت‌ها پیش در پیشگفتار کتابی به نام «عشق بی‌پیرایه» و در جملۀ «به دریافت جایزه نایل آمده است» وجود داشت، اما هنوز کشف نشده بود تا این‌که یکی از نوابغ گرامی با ذکاوت و تیزبینی آن را از لابه‌لای سطور پیشگفتار کتاب بیرون کشید و در چاپ جدیدِ کتاب آن را … ادامه

تخم لق را چه می‌کنند؟

به لطف وحید حقانیان، نماینده‌ی آیت‌الله خامنه‌ای، هشتگ #تخم_لق در شبکه‌های مجازی داغ شده است. گفته: «خدا لعنت کند معاون اول رئیس جمهور آقای جهانگیری را که اولین تخم لق سیاسی را ایشان گذاشت و زود اعلام کرد در جلسه‌ی اقتصاد مقاومتی که آقا، مسکن مهر!» تا یادم می‌آید، همیشه شنیده بودم که تخم لقّ … ادامه

یک عدد ویرگول صدهزار میلیارد تومانی!

گذشت آن زمانی که در اهمیت ویرگول از عبارت «بخشش لازم نیست اعدامش کنید» استفاده می‌کردیم. امروزه واژه‌ی ویرگول را هم برای برند تجاری استفاده می‌کنند، هم برای نام کافه، هم خالش را ملت روی دست و بال و آن‌جایشان می‌کوبند. اگر استفاده از ویرگول و دانستن جای درست آن در نوشتار به‌تعبیر خیلی‌ها قرتی‌بازی … ادامه

گرگ باران‌دیده یا بالان‌دیده یا پالان‌دیده؟

رضا شکراللهی: شاید شما هم در گشت‌وگذار اینترنتی و مجازی رسیده باشید به مطلبی با این موضوع که اصلِ گرگ باران‌دیده گرگ پالان‌دیده یا بالان‌دیده بوده و بالان هم یعنی دام و تله و الخ. درست است که برخی فرهنگ‌نویسان این را نوشته‌اند، اما هیچ شاهدی از متون برای بالان به معنای دام و تله … ادامه

خوب یا خب؟

خب را اگر به‌صورت خوب بنویسیم، تقریباً می‌شود حکایتِ «سیحان» نوشتنِ «سیحون» از روی ادبِ زیادی، که طرف نوشته بود: “به گالری سیحان رفته بودم.” در نوشتار رسمی، فعلاً همین که «خب» را (در نوشتار رسمی) «خا» یا «خاع» ننویسیم به‌نظرم کافی است. امروزه، شبه‌جمله و قید «خب» هویت مستقل پیدا کرده و حسابش را از «خوب» … ادامه

در حکایت و شکایت زبان فارسی!

قدر لغت‌های «خوب» بیگانه در زبان «سالم» بومی سلام بر همۀ فارسی‌زبان‌ها و فارسی‌دان‌های سراسر دنیا. صحبت از زبان فارسی است، زبانی که قدر ِ (۱) لغت‌های عربیِ فارسی شدۀ (۲) آن، مثل بسیار چیزهای مهمّ دیگر، برایِ … نمی‌گویم: اکثریتِ مردم ایران… بلکه می‌گویم: برای اکثریتِ باسوادان، تحصیلکردگان، دانشگاه دیدگان، فرهنگستانیان، نویسندگان، و مترجمان … ادامه