درست و نادرست در رسم‌الخط

هومن عباسپور: بارها نوویراستاران دربارۀ رسم‌الخط کلمات از ما می‌پرسند که مثلاً «کتابخانه» درست است یا «کتاب‌خانه»؟ موضوعِ این یادداشت همین کلمۀ «درست» است که نابجا به‌کار می‌رود. باید بدانیم که «درست» دربرابر «نادرست» قرار می‌گیرد. در رسم‌الخط، فقط زمانی می‌توانیم بگوییم فلان صورتِ نوشتاری «درست» است که دربرابر صورت یا صورت‌های «نادرست» قرار گیرد. … ادامه

چهارده نکته درباره‌ی یادداشت‌نویسی

رضا بابایی  ۱ـ وظیفه‌ای که پاراگراف در مقاله و کتاب دارد، در یادداشت بر عهدۀ جمله است؛ یعنی هر جمله‌ای دریادداشت، باید آن را یک قدم به جلو ببرد یا زمینه را برای پیشروی آماده کند. ۲ـ نویسندگان حرفه‌ای، به‌ویژه یادداشت‌نویسان، از همۀ وقت و هنر و توان خود استفاده می‌کنند که در ساده‌ترین و … ادامه

محذور یا معذور یا محظور؟

اگر جزو کسانی نیستید که در املای فارسی به درجه‌ی اجتهاد مدرن رسیده‌اند و فتوا می‌دهند که «ز، ذ، ض، ظ» همه را باید «ز» نوشت، بدانید و آگاه باشید که محذور با محظور فرق دارد و این دو هم با معذور فرق دارند. برای اهل تعجیل، خلاصه‌اش این است: ـ محظور یعنی حرام و … ادامه

کجکی، کج‌خط مال مردم است!

سایه اقتصادی‌نیا: اخیراً خط مورب یا کج‌خط (/) در نوشته‌های فارسی زیاد به چشم می‌خورد. این علامت سجاوندی در نوشته‌های فارسی تاکنون، اغلب، دو کاربرد داشت: جدا کردن روز و ماه و سال در نوشتن تاریخ و جدا کردن دو مصراع یک بیت، آن هم برای صرفه‌جویی در سطرهای نوشته‌های دایره‌المعارفی و نشریات، که عموماً … ادامه

رئیس جمهور یا رئیس جمهوری؟

روح‌الله شهسوار: یادم می‌آید اولین بار در سال ۱۳۷۶، وقتی در جریان اجلاس سران کشورهای اسلامی در تهران از تلویزیون‌های عربی می‌شنیدم «الرئیس خاتمی»، در عالم نوجوانی با خودم می‌گفتم: «این عرب‌ها هنوز فرق رئیس و رئیس جمهور را نمی‌فهمند. چون فرهنگ‌شان پیشرفت نکرده و همه چیز را قبیله‌ای نگاه می‌کنند.» البته بعداً در فیلم‌ها … ادامه

آن‌چه یا آن‌چه که؟

«چه» در «آن‌چه» همان «که» است. ننویسید «آن‌چه که…»، تا شیواتر باشد. مگوی آن‌چه طاقت نداری شنود که جو کشته گندم نخواهی درود سعدی یکی از خطاهای رایج در نگارش، کاربرد بیجای «که»ی موصولی است. وقتی «چه» معنای «چیز» بدهد یعنی موصول است. بنابراین استفاده از «که»ی موصولی بعد از آن، از زیبایی و شیوایی … ادامه

کیبورد فارسی برای همه‌ی ویندوزها با نیم‌فاصله‌ی استاندارد

دوست خوب من، سعید مهرپویا، زحمت کشیده و بر اساس کیبورد فارسی قدیمی تری‌لی‌اوت، که با ویندوزهای جدید مشکل دارد، یک کیبورد فارسی جدید نوشته و اسمش را گذاشته تری‌لی‌اوت بهار. ویژگی‌های کیبورد فارسی تری‌لی‌اوت بهار ۱ ۱ـ روی همه‌ی ویندوزها (۷و ۸ و ۱۰ هم ۳۲ و هم ۶۴ بیتی) کار می‌کند. ۲ـ برخلاف … ادامه

کیوریتور یا هنرگردان یا هنرگزار؟

سایه اقتصادی‌نیا: واژه‌ی curator اخیراً در زبان فارسی و میان اهل هنر، بالاخص هنرهای تجسمی، زیاد شنیده می‌شود. کیوریتور، که آن را نمایشگاه‌گردان، موزه‌دار، گردآورنده‌ی آثار، کارگزار هنر، سرپرست هنر و اخیراً «هنرگردان» گفته‌اند، صاحب‌حرفه‌ای است که امور مربوط به برگزاری نمایشگاه‌های هنری، اعم از عکس و نقاشی و طراحی و مجسمه و… را طراحی … ادامه

دستت را به من بده یا دستت رو یا دستتو یا دستت‌و یا دستتُ؟

چند نکته در باب شکسته‌نویسی و «را»ی مفعولی خیلی وقت پیش توی توئیتر بحثی درگرفت در مورد چه جور نوشتن «را» مفعولی در شکل محاوره. این که «دستم را» رو به صورت «دستمُ» و «دستم و» بنویسیم یا ننویسیم. و صدرا محقق از من راهنمایی طلبید. جوابی که نوشتم مفصل بود. به پیشنهاد یک دوست، البته … ادامه