حصر و زندان در ادبیات؛ مرورنامه‌ای به‌مناسبت انتشار رمان قهقهه نوشته‌ی سمیه مکیان

ذکرِ بر دار کردنِ آزادی سمیه مهرگان: حصر و زندان دو کلمه‌ای هستند که تا پیش از جهانِ مدرن، در تاریخ ایران و جهان، به‌طور فراوان کاربرد داشتند. عصر عصرِ پادشاهی بود و حصر و زندان برای شاهزاده‌ها یا پیامبرانی که ممکن بود برای حاکمان یا حکومت‌ها خطرآفرین باشند، بهترین مکان برای مرگِ تدریجی و … ادامه

جنجال و دعوا بر سرِ دست‌‌نوشته‌های کپک‌زده‌ی لویی فردینان سلین

حبیب حسینی‌فرد: حرفه‌ی اصلی سلین طبابت بود و با هزینهٔ اداره‌های مرتبطِ شهر پاریس در محلات فقیرنشین به مداوای بیماران مفلس و بی‌نیاز می‌پرداخت. اسم اصلی‌اش هم لویس- فردیناند دتوش بود، ولی به نویسندگی که روی آورد فامیل سلین را بر خود گذاشت. سال ۱۹۳۲ با اولین کتابش با عنوان «سفر به انتهای شب» به … ادامه

پاسخ رمانِ قصه‌گو و بی‌بدیلِ ایران‌شهر به این‌که «آیا گذشته‌ی ما ایرانیان واقعاً گذشته است؟»

خوابگرد: رمان مفصل و چندجلدی ایران‌شهر نوشته‌ی محمدحسن شهسواری اثری نیست که بتوان به‌سادگی درباره‌اش حرف زد و نوشت. قصه‌ی این رمان از قرن دوازدهم خورشیدی شروع می‌شود و با پی‌گیری چندین شخصیت و خانواده، به شروع جنگ و خرمشهر می‌رسد. اما آرمان ریاحی در این یادداشت مبسوطِ حدودِ ۵۵۰۰ کلمه‌ای توانسته، تا جایی که … ادامه

طراحی‌ها و نقاشی‌های میلان کوندرا

بازدید از نمایشگاه «میلان کوندرا: نوستالژی اروپا» «من پاریس زندگی می‌کردم و هر دوشنبه برای کلاس‌های ایتالیایی‌ام [به دانشگاه شهر رن در غرب فرانسه] در رفت‌وآمد بودم. میلان کوندرا در ایستگاه قطار منتظر من بود و مرا برای ناهار به خانه‌اش می‌برد. ورا [همسر کوندرا] غذاهای چکی با دانه‌های خشخاش می‌پخت. دیوارهای گرد آپارتمان‌شان با … ادامه

در ستایشِ محمدرضا باطنی که فقط یک زبان‌شناس نبود

حبیب حسینی‌فرد: محمدرضا باطنی در سال‌های پس از انقلاب، شاید با مقاله‌ای غنی و بحث‌انگیز در سه بخش که در نقد کتابِ «غلط ننویسیم» ابوالحسن نجفی نوشت و شناخت و دانش خویش از زبان و روند توسعه و تغییرات آن را با اهل ادبیات و زبان در میان گذاشت و نیز با مقالات قابل‌اعتنای دیگری … ادامه

کیت شوپن؛ نواگر بانگ بیداری زنان

«شاید بیداری درنهایت بهتر باشد. حتا اگر چشم بگشایی تا رنج ببری، بهتر از آن است که عمری در چنگ خیال‌های واهی بمانی.»  ـ کیت شوپن پرتو شریعتمداری: هشتم فوریه‌ (۲۰ بهمن) سالروز تولد کیت شوپن (۱۹۰۴-۱۸۵۰) نویسنده‌ی آمریکایی و از پیشگامان جنبش «بیداری»[1] زنان در ادبیات است. امروزه کمتر گلچینی از داستان‌های کوتاه زنان … ادامه

به خودتان رحم کنید و بهرام بیضایی را بخوانید

یادداشت آرمان ریاحی برای بهرام بیضایی در هشتاد و دومین زادروز «به خودتان رحم کنید و نمایشنامه‌های شکسپیر را بخوانید.» این جمله را بهرام بیضایی گفته است. اوایل دهه‌ی هفتاد اجازه‌ی کار به بهرام‌ بیضایی نمی‌دادند و فیلمنامه‌هایش را یکی‌یکی رد می‌کردند و پروانه‌ی ورود به صحنه‌ی نمایش -وطن اصلی‌اش- را هم از او گرفته … ادامه

انتشار جلد دوم ترجمه‌ی بدون سانسور «یولسیز» جیمز جویس؛ نسخه‌ی کاغذی و نسخه‌ی رایگان الکترونیکی

جلد دوم ترجمه‌ی فارسی رمان یولسیز، اثر جیمز جویس، با حمایت «بنیاد ادبیات ایرلند» در نشر نوگام لندن منتشر شد و نسخه‌ی رایگان الکترونیکی آن نیز در آینده در اختیار خوانندگان داخل ایران قرار خواهد گرفت. جلد دوم شامل فصل‌های هفتم و هشتم و نهم رمان یولسیز (اولیس) جیمز جویس «بدون سانسور حتا یک کلمه» … ادامه

یک «آیشمن در اورشلیم» و این‌همه جنجال بر سر روایتِ هانا آرنت از «ابتذال شر»

نگاهی به نقدهای گوناگون به اثرِ جنجالی هانا آرنت حبیب حسینی‌فرد: ۴۵ سال پس از خاموشی هانا آرنت، ایده‌پرداز و منتقد عرصه‌ی فلسفه‌ی سیاسی، اندیشه‌های او در این زمینه و در گستره‌ی اخلاق فردی همچنان به‌روز است و مبنایی برای نقد زیست بشریت معاصر، مسئولیت فردی بشر، و تأثیر و تأثرش از و بر چالش‌ها … ادامه