اشتباهِ آموزشی در کتابِ نگارشِ فارسیِ پایه‌ی هشتم

رضا شکراللهی: خطِ فارسی کم بیمار است و دچارِ تشتّتِ ذاتی و عرضی، بی‌دقتیِ مؤلفانِ کتاب‌های درسی هم گاهی می‌شود قوزٌ علی قوز. در صفحه‌ی ۵۵ کتابِ نگارشِ فارسیِ پایه‌ی هشتم نوشته‌اند قاعده این است که هرگاه بخش دوم کلمه‌های ترکیبی با نشانه‌ی «آ» شروع شود، فاصله از میان دو بخش برداشته و علامت مد حذف می‌شود. ‌پس «پیش آهنگ» را می‌نویسیم «پیشاهنگ». حالا من چه بگویم به دانش‌آموزی که از من می‌پرسد پس چرا «دانش‌آموز» را نباید «دانشاموز» بنویسیم؟ … ادامه

روایت چهل سال موسیقی ـ بخش آخر (۱۳۸۹ تا ۱۳۹۶ به‌اضافه‌ی ۱۳۵۷)

در این سلسله‌روایت از چهل سال موسیقی پس از انقلاب، سحر سخایی، نویسنده و آهنگساز، در پی کشف و روایتِ موجزِ روحِ زمانه‌ی هر سال از دلِ یک اثر یا آلبومِ موسیقی است؛ هر روز یک اثر به‌نمایندگی از یک سال. روایتِ سال‌های ۱۳۵۸ تا ۱۳۸۸ را در چهار بخش می‌توانید در این لینک (روایت چهل سال موسیقی) بیابید و بخوانید. بخشِ آخر شامل سال‌های ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۶ است به‌اضافه‌ی روایتِ موسیقیِ سال ۱۳۵۷، که نسخه‌ی کاملِ بی‌حذف و تعدیلِ … ادامه

در ضرورتِ نوشتنِ نشانه‌یِ اضافه

رضا شکراللهی: چندین ماهِ پیش یادداشتی را از کاوه لاجوردی در خوابگرد بازنشر کردم درباره‌ی این‌که کسره یا نشانه‌ی اضافه را بنویسیم یا نه. آن یادداشت حاویِ نکاتی بود در موردِ استدلالی که معمولاً بر ضدِ نوشتنِ این نشانه طرح می‌شود. برخی مخالفت‌ها از ناحیه‌ی اهلِ فن است و بسیارِ آن‌ها از جانبِ کسانی که اهلِ فن نیستند، تا آن حد که حتا متوجه نیستند کسره نشانه‌ی اضافه است نه آن‌گونه که می‌پندارند در زمره‌ی «اعراب‌گذاری». طرفه آن‌که، در برابرِ … ادامه

راپسودی بوهمی در دو برداشت

(حماسه‌ی کولی ـ فردی مرکوری) رضا شکراللهی: کسانی که به فردی مرکوری تعلق‌خاطر دارند و پاره‌هایی از زندگی‌شان با زنگ صدای او رنگ خاطرات شخصی گرفته، راپسودی بوهمی را باید دو بار تماشا کنند. ارزش دو بار تماشا هم دارد الحقّ. راپسودی بوهمی در تماشای اول: سحرانگیز است روایتی یکپارچه و تقریباً کامل از آن‌چه، به‌شدت تکه‌وپاره، از زندگی و کنسرت‌های افسانه‌وار فردی مرکوری شنیده بوده‌ایم و خوانده بودیم. یک جالی خالی را پر می‌کند. یک جای خالی بزرگ را. ضیافتی … ادامه

روایت چهل سال موسیقی ـ بخش چهارم (۱۳۷۸ تا ۱۳۸۸)

بازخوانی تاریخ چهل‌ساله‌ی فرهنگ و هنر در چهل روز. روایت موسیقایی این چهل سال بر عهده‌ی سحر سخایی، نویسنده و آهنگساز، است که در پی کشف و روایتِ موجزِ روح زمانه‌ی هر سال از دل یک اثر یا آلبوم موسیقی است؛ هر روز یک اثر به‌نمایندگی از یک سال. روایت سال‌های ۱۳۵۸ تا ۱۳۷۷را می‌توانید در این لینک (روایت چهل سال موسیقی) بیابید و بخوانید. ۱۱ شماره‌ی بعدی (۱۳۷۸ تا ۱۳۸۸) هم در ادامه در دسترس شماست. بودا، تابستان و آزادی سال … ادامه

دیدار با آلونکِ ویرجینیا وولف

تکه‌هایی از یک روز در خانه‌ی وولف‌ها به‌مناسبت زادروز ویرجینیا وولف پرتو شریعتمداری: در ساسکس شرقی انگلیس، خانه‌ای کهنسال و دلپذیر از اوایل بهار تا اوایل پاییز پذیرای دوستداران ویرجینیا وولف است. بازدیدکننده‌ها از گوشه و کنار دنیا می‌آیند؛ از شهرهای دور آمریکا، استرالیا، ژاپن، فرانسه. ممکن است نه زبان مادری‌شان یکی باشد و نه سرووضع‌شان شبیه هم، اما اغلب چند وجه اشتراک دارند: رمان‌ها، نامه‌ها و یادداشت‌های روزانه‌ی او را خوانده‌اند؛ از احساسی که به این خانه و محیط … ادامه

درباره‌ی «غلط ننویسیم»

فرهاد قربان‌زاده: این اثر، که جامع و ناسخ آثار پیشین است، بر تمامی آثار مرتبطِ پس از خود تأثیری عمیق گذاشت. اغلب مدخل‌های کتاب برگرفته از «غلط ننویسیم» (فریدون کار)، «ارکان سخن» (محمدحسین رکن‌زادۀ آدمیت)، مجموعه‌مقاله‌های «غلط مشهور» (عبدالرسول خیام‌پور)، «در مکتب استاد» (ضیاءالدین سجادی)، «در مکتب استاد» (سعید نفیسی)، «غلط‌های فاحش فرهنگ‌های فارسی» (حسن عمید) و «یادداشت‌های قزوینی» (محمد قزوینی) است. برخی شاهدهای موجود در «غلط ننویسیم» برگرفته از «لغت‌نامۀ» دهخدا و آثار پیش‌گفته و برخی حاصل جست‌وجوهای خود … ادامه

روایت چهل سال موسیقی ـ بخش سوم (۱۳۷۱ تا ۱۳۷۷)

 از آخر آذر ۹۷ صفحه‌ای در روزنامه‌ی همشهری منتشر می‌شود با عنوان «درنگ»، برای بازخوانی تاریخ چهل‌ساله‌ی فرهنگ و هنر در چهل روز. روایت موسیقایی این چهل سال بر عهده‌ی سحر سخایی، نویسنده و آهنگساز، است که در پی کشف و روایتِ موجزِ روح زمانه‌ی هر سال از دل یک اثر یا آلبوم موسیقی است؛ هر روز یک اثر به‌نمایندگی از یک سال. پنج شماره از روایت چهل سال موسیقی ایران (۱۳۵۸ تا ۱۳۶۲) یک‌جا در این لینک در دسترس … ادامه

هر ایرانی یک ویراستار خانگی!

رضا شکراللهی: داشتم جان می‌کندم برای بلع و هضمِ این‌همه شیوایی و پاکیزگی نثر فراخوانِ «آزمون ویراستاری برای مشاغل خانگی»، از جمله «آذربایجان» شدن نام استاد «آذرنگ» در متن اعلان، تا بعد، با روحی ناشاد و ضمیری‌ ناامیدوار به‌ امر تدبیر در این ملک، بپردازم به اصل موضوع، که دیدم همکار بزرگوارم مهناز مقدسی زحمت مرا کم کرده و حاصل خون دل خوردنش را برایم فرستاده است. بخوانید در ادامه: مهناز مقدسی*: ده پانزده سال پیش اگر خودتان را ویراستار … ادامه