چرا خسرو سینایی مستندساز و سینماگرِ مهمی بود؟

در جست‌وجوی مضمونِ مشترک میان آثارِ خسرو سینایی آرمان ریاحی: خسرو سینایی موسیقی‌دان بود و نوازنده. درس موسیقی خوانده بود، ولی از درون لنز دوربین‌های ۳۵ میلی‌متری و دستگاه‌های موویلا و اسلایسر‌های قطع راش خود را به ما شناسانْد. این گران‌قدرِ قدرنادیده، با طبع بلند سازش‌ناپذیرش، از مناسبات قدرت و ثروت سفارش نمی‌گرفت و همین … ادامه

دِ هاویلند در بربادرفته و بهشتی که جای احمق‌ها نیست

آرمان ریاحی: برخی می‌گویند «بهشت جای احمق‌هاست»، ولی کافی است چندین بار فیلم‌های اولیویا دِ هاویلند به‌خصوص بربادرفته را ببینید تا بهشت را درک کنید بدون آن‌که او را احمق بیابید. فقط حضور شخصیت بسیار مثبت این بازیگر کلاسیک سینما کافی بود تا این جمله‌ی معروف به گزاره‌ای پوک تبدیل شود. اگر فکر می‌کرد کسی … ادامه

سایه‌ی سنگین سیاست بر داستان ایکه‌باگ جی.کی. رولینگ که آن را رایگان و اینترنتی منتشر کرد

یادداشت پرتو شریعتمداری درباره‌ی رمان ایکه‌باگ در روزهای اوج‌گیری کرونا در بریتانیا و زمانی که شمار قربانیان این بیماری هر روز هزار هزار اعلام می‌شد، در روزگاری که کرکره‌ی مدرسه‌ها کم‌وبیش پایین بود و حیاط‌هاشان خالی و بی‌هیاهو، در دورانی که بسیاری پدر و مادرها با مشکلات آموزش خانگی فرزندان خود دست‌وپنجه نرم می‌کردند، جی.کی. … ادامه

انواع حرف تا و دیگر «تا»ها در فارسی

رضا شکراللهی: یکی از انواعِ پرکابردِ «تا» برای تعلیل و چرایی است. در گفتار و نوشتار روزمره هم تا دل‌تان بخواهد از آن استفاده می‌کنیم: «جواب‌شان را دادم تا بفهمند با کی طرف‌اند.» البته خودِ من از آن دسته آدم‌ها هستم که معمولاً «جواب‌شان را نمی‌دهم تا بفهمند با کی طرف‌اند»، ولی، در هر دو … ادامه

بهترین بازی محمدعلی کشاورز به‌عنوانِِ بدترین بازیگر!

یادداشت آرمان ریاحی در ستایش و بزرگداشت محمدعلی کشاورز کسی از قول عباس کیارستمی نقل می‌کرد که محمدعلی کشاورز «بهترین بازی‌اش را در فیلم من انجام داد، ولی بدترین بازیگری بود که با او کار کردم»! حتا اگر این نقل‌قول، در زمره‌ی انبوه گفتاوردهای این کارگردان بزرگ سینمای جهان، دور از اعتبار نباشد، چیزی از … ادامه

چرا هوشنگ گلشیری جاودانه شد؟

بیست سال پیش در چنین روزی، ۱۶ خرداد ۱۳۷۹، هوشنگ گلشیری در بیمارستان «ایران‌مهر» تهران در ۶۳ سالگی درگذشت. دو سال پیش از آن، در پاییز ۷۷ که ناچار شد پیکر دو تن از دوستانش را که در قتل‌های زنجیره‌ای کشته شده بودند به دوش بکشد، گفته بود: «پیام دقیق به ما رسیده است؛ خفه … ادامه

متن کامل فیلمنامه‌ی سگ آندلسی

نام فیلمنامه: سگ آندلسی نویسنده: لوئیس بونوئل، سالوادور دالی برگردان به انگلیسی: هایم فینکلشتاین (Haim Finkelstein) برگردان به فارسی: محمد ارژنگ کارگردان: لوئیس بونوئل/ ۱۵دقیقه و پنجاه ثانیه/ سیاه و سفید/ صامت / محصول فرانسه/ ۱۹۲۸ بازنشر از خوابگرد قدیم – ۲۵ اسفند ۱۳۸۴ سگ آندلسی را می‌توان نمونه‌ای کلاسیک از سینمای سوررئالیسم به حساب آورد، … ادامه

ریشه‌شناسی عامیانه با ظاهرِ فریبنده‌ی عالمانه

نمونه‌ای از ریشه‌شناسی که نشان می‌دهد این عرصه‌ی هرکس نیست معین پایدار: در محضر یکی از ادیبان ادب‌شناس بودم. وی داشت درباره‌ی چند واژه توضیح می‌داد که لابه‌لای آن سخن‌های نغز، یک سخن نقض شنیدم. آن والاادب‌دان، واژه‌ی «سُهروَرد» را به‌طرزی غریب بازشکافت و ریشه‌ای از آن به‌ دست داد که با آموخته‌ها و دانسته‌هایم … ادامه