آیا ویرایش به زنده ماندنِ زبان فارسی کمک می‌کند؟

نقش ویرایش در معیارسازی و پردازش ماشینی خط و زبان فارسی (نوشته‌ی امید طبیب‌زاده*) مقدمه1در اینجا ابتدا به‌اختصار تعریفی برای هریک از اصطلاحات «ویرایش»، «معیار»، «معیارسازی» و «پردازش ماشینی» عرضه می‌داریم، سپس از تفاوت متن‌های علمی و خبری با متن‌های ادبی سخن می‌گوییم، بعد به چگونگی تحول ویرایش در متن‌های خبری فارسی اشاره می‌کنیم و نهایتاً به بحث اصلی خود می‌پردازیم و با انجام یک آزمایش ساده، نشان می‌دهیم که ویرایشِ متن‌های خبری فارسی چه نقش مهمی در فعالیت‌های پردازشی، … ادامه

نپرسید ویرگول را کجا بگذاریم، بپرسید چرا ویرگول می‌گذاریم

رضا شکراللهی: اگر از کسانی هستید که معتقدید ویرگول «درنگ‌نما»ست یا خیال می‌کنید ویرگول نشانه‌ای است فقط برای استفاده در جایی که احساس می‌کنید باید مکثی در جمله بیندازید، از این دو نوشتار که در پی می‌آید غافل نشوید. نخست یادداشتِ دکتر نازنینِ خلیلی‌پور را بخوانید که درباره‌ی نام و کارکردِ ویرگول در فارسی نوشته است با تأکید بر این‌که «درنگ‌نما» نامیدنِ ویرگول با قواعدِ نحوی‌ای که برای ویرگول‌گذاری داده می‌شود در تضاد است. خانم خلیلی‌پور در ادامه به پژوهشِ … ادامه

«شهربندان» معادل فارسی واژه‌ی «لاک‌داون» در انگلیسی

شهربندان یا طرح جامع محدودیت‌هایی کرونایی؟ رضا شکراللهی: در روز گار کرونا که هنوز هم شیره‌ی مغز ما ناتوان است از هضم آواری که بر سر همه‌ی ما ریخت و باورمان نمی‌شود هنوز که می‌شد این‌طور ترسان و تنها و آدم‌گریز هم زندگی کرد – و کردیم و شد -، طبیعی است که کلمه‌ی انگلیسی Lockdown (لاک‌داون) را فرهنگ لغت کالینز به‌عنوان واژه‌ی سال ۲۰۲۰ جهان انتخاب کرده باشد. به‌تعریف کالینز، لاک‌داون یا همان شهربندان یعنی «اِعمال محدودیت‌های سختگیرانه بر … ادامه

چنگیز جلیلوند صدای جوان قهرمانی بود که هرگز نیامد

ستایش‌نامه‌ای برای چنگیز جلیلوندکه ۲۹ آبان در ۸۰سالگی بر اثر ابتلا به کرونا درگذشت آرمان ریاحی: با درگذشتِ چنگیز جلیلوند صداپیشه، این قرنِ رو به اتمام دارد تمامِ نشانه‌هایش را با قدرت در خودش فرو می‌کشد و می‌بلعد. بهروز وثوقی، ناصر ملک‌مطیعی و محمدعلی فردین ایفاگر نقش‌های خودشان بودند، ولی انگار تنها این چنگیز جلیلوند بود که آنان را جان‌دار می‌کرد. صدالبته بهتر می‌بود اگر آنان با صدای خودشان محک‌ می‌خوردند. بهروز وثوقی نشان داد تواناتر از آن است که … ادامه

انتشار جلد دوم ترجمه‌ی بدون سانسور «یولسیز» جیمز جویس؛ نسخه‌ی کاغذی و نسخه‌ی رایگان الکترونیکی

جلد دوم ترجمه‌ی فارسی رمان یولسیز، اثر جیمز جویس، با حمایت «بنیاد ادبیات ایرلند» در نشر نوگام لندن منتشر شد و نسخه‌ی رایگان الکترونیکی آن نیز در آینده در اختیار خوانندگان داخل ایران قرار خواهد گرفت. جلد دوم شامل فصل‌های هفتم و هشتم و نهم رمان یولسیز (اولیس) جیمز جویس «بدون سانسور حتا یک کلمه» است که با ترجمه‌ی اکرم پدرام‌نیا با بیش از ۱۵۰۰ پانوشت در ۴۷۶ صفحه منتشر شده است. پیش از این، در سال گذشته، جلد اول … ادامه

آتش در گلستان!

نقد محمد نوید بازرگان بر سخنان ابراهیم گلستان در مصاحبه با ایران اینترنشنال هیچ پیرایه بهتر از شرم نیستقابوسنامه خبرنگار ایران اینترنشنال از آقای ابراهیم گلستان – در آن‌سوی خط – درباره‌ی درگذشتِ مرغ نادره‌تکرار ایران، استاد شجریان، می‌پرسد و دلایل اقبال مردم به او را جویا می‌شود. آن‌چه از سخنان مغشوش و پرگُسستِ او می‌توان دریافت، این‌هاست: «نه دیده بودم و نه می‌شناختمش، اما آوازش مطبوع بود و به دلم می‌نشست. اقبال مردم نیز ملاکی معتبر نیست، جُستنِ جای … ادامه

مستند معضل اجتماعی نتفلیکس درباره بلایی که شبکه‌های اجتماعی دارند بر سر ما می‌آورند

معضل اجتماعی (یا معمای اجتماعی The Social Dilemma)  نام مستندی است که اخیراً از شبکه‌ی نتفلیکس پخش شده و تماشای اون به‌خصوص برای ما کاربران سرویس‌های اینترنتی و شبکه‌های اجتماعی مفید و حتا لازمه. کسانی که امکان تماشای مستند معضل اجتماعی رو ندارند، خلاصه‌ای از مطالبش رو می‌تونند این‌جا بخونند. مستند معضل اجتماعی شامل مصاحبه با متخصصانی از جمله کارمندان و مدیران پیشین و رده‌بالای گوگل و فیس‌بوک و توییتر و غیره است به‌اضافه‌ی تکه‌هایی نمایشی از یک خانواده که … ادامه

بی «مرغ سحرِ» شجریان سحر نمی‌شود

محمدرضا شجریان حالا به خوابی بی‌بیداری رفته‌ است و نه‌تنها مام میهن که زبانِ مادری‌اش را هم به سوگ نشانده است، که چنین زار و پریشان باید پی کلمه و جمله گشت برای سوگواری. مهم نیست این‌که شجریان کی به دنیا آمد و کی از دنیای ما رفت. حتا این هم مهم نیست که آخرین آواز شجریان کدام بود و اولینش کدام. محمدرضا شجریان خطی بود ممتد به درازای عمر ایران. شجریان تیماردار گوش مردمش بود و مرهم تن‌های زخمی‌شان. … ادامه