مبارزه‌ی فیلیپ راث تمام شد

حبیب حسینی‌فرد: ‏فیلیپ راث تا سال ۲۰۱۲ هم‌چنان پرکار ماند، با شاید نوشتن یک کتاب در سال. در این سال، یعنی در هشتاد سالگی، روی یک قطعه‌ی کوچک کاغذ نوشت: مبارزه با نوشتن تمام شد. کاغذ را چسباند به مونیتورش و هر روز صبح نگاهش می‌کرد تا دیگر دست به قلم نشود. می‌گفت که نوشتن، هرقدر که بنویسی، ‏دشوارتر می‌‌شود.. فیلیپ راث در کار نوشتن از کافکا هم متأثر بود. برای شناخت بیشتر کافکا، در سال ۱۹۷۲ به پراگ رفت … ادامه

شجریان به کدام روایت؟

رضا شکراللهی: نماگهی (تیزر) مستند «شجریان؛ از سپیده تا فریاد» را دیدم. دور از عقل سلیم است قضاوت کردن هر اثری پیش از مطالعه یا تماشای آن، ولی احتیاط هم شرط عقل است. احتیاط در این‌که قرار است برای تماشای چه‌جور مستند و ساخته‌ی چه کس یا کسانی پول بدهم یا وقت بگذارم. کارگردانش کیست؟ مهدی طوسی. نمی‌شناسمش، فقط می‌دانم کار قبلی‌اش مستندی بوده درباره‌ی زندگی یک تازه‌مسلمان آلمانی و سفرش به کربلا، با تهیه‌کنندگی خبرگزاری تسنیم که مشهور است … ادامه

انواع حشو در ادبیات و زیبایی‌شناسی حشوها

عباس پژمان: حشو در لغت چندین معنا دارد، «پر کردن»، «آکندن»، «پنبه یا پشم یا پرهایی که درون بالش یا امثال آن پر می‌کنند»، ‌«لایی»، ‌«مغز بادام یا پسته‌ای که میان بعضی شیرینی‌های سنتی می‌گذاشته‌اند» و همین طور «زائد»، اما در علم معانی و بیان یک اصطلاح است. با توجه به تعریف‌های مختلفی که در کتاب‌های معانی و بیان از حشو شده است می‌توان آن را به شکل زیر تعریف کرد: حشو به کلمه یا عبارتی می‌گویند که وجودش در … ادامه

شاهنامه‌ی فردوسی با تصحیح انتقادی مهری بهفر

رضا شکراللهی: اگر داستان‌نویس هستید یا شاعر یا در ادبیات غور و پژوهش می‌کنید یا فقط خواننده‌ی حرفه‌ای ادبیات کلاسیک فارسی هستید، «شاهنامه با تصحیح انتقادی مهری بهفر و شرح یکایک ابیات» به نان شب‌تان می‌ماند. کافی است چند صفحه از یکی از دفترهای آن را ورق بزنید تا ببینید که هرقدر هم سفره‌ی مطالعه‌تان پر باشد از این کتاب و آن کتاب، این یکی دقیقاً نان سفره‌ی ایرانی‌تان است که از آن غافل مانده‌اید. امروز ۲۵ اردیبهشت که روز … ادامه

نگاهی روایت‌شناسانه به «مزخرفات فارسی» رضا شکراللهی

داستانی از داستان ویرایش محمدحسن شهسواری همه سیدرضا شکراللهی را به‌درستی ویراستار سرشناس حوزه‌ی ادبیات داستانی می‌دانند، و آن هم نه صرفاً ویراستار زبانی بلکه، به‌معنای دقیق کلمه، ویراستار ادبیات داستانی. دوستی ۲۵ ساله‌ی من با او نیز از همین مسیر رشد یافته است. طوری که اکثر قریب به اتفاق آثارم را ویرایش کرده و هر کدام را چند پله ارتقاء بخشیده است. در این یادداشت نشان داده‌ام که چگونه مؤانست مدام او با ادبیات داستانی توانسته است اولین کتابش … ادامه

یا حضرت جمله

یکی از هزاروهفتصدجایی که ویراستاران انگشت حیرت به دهان می‌برند و می‌گیرند و می‌گزند، هنگام روبه‌روشدن با متن لایحه‌ها و احکام قضایی است. زبان معیار یا، بهتر بگویم، زبان رایج در ادبیات قضا، ترکیبی است از نگارش فارسی و عربی. جمله‌بندی‌های اغلب این احکام تقریباً مطابق است با دستور زبان فارسی، اما آکنده از اشارات و اصطلاحات و پاره‌جمله‌های عربی. حیرت‌زدگی ویراستاران به این سبب است که حقوقدانان کارآزموده و قاضیان کارکشته تخصص خارق‌العاده‌ای در نوشتن جمله‌های بس طولانی دارند. … ادامه

خر غریبی بود شاهرخ مسکوب!

رضا شکراللهی: دوستی نادیده خبر داد که کتاب «در سوگ و عشق یاران» زنده‌یاد شاهرخ مسکوب را انتشارات فرهنگ جاوید برای اول‌بار در ایران منتشر کرده و همین روزها در دسترس همگان قرار می‌گیرد. شاهرخ مسکوب بی‌نیاز است از هرگونه وصف و ستایش، اما جدا از ارزشمندی موضوعات و مضامین آثارش، نیز از اندک‌شمار نویسندگانی است که می‌توان آثارش را به کسانی معرفی کرد که پیِ گونه‌ای خوش از نثر معاصر فارسی می‌گردند. کتاب «در سوگ و عشق یاران» با مقدمه‌ای کوتاه … ادامه

پیشنهاد دو مجموعه جستار بسیار ارزشمند

محمدحسن شهسواری: در باب تفاوت‌های جستار (Essay) و مقاله (Article) مطالب خوبی در همین فضای مجازی هست که سر شما را با آن درد نمی‌آورم. گرچه این ژانرِ نوشتاری، در غرب تاریخی چندصدساله دارد اما در ایران قدمتی چندانی ندارد. کامران فانی در یک سخنرانی، برخی نوشته‌های داریوش شایگان را جستار معرفی کرد. ایشان کسوت استادی بر تن دارند ولی اگر هم قبول کنیم آن نوشته‌های مرحوم شایگان جستار است، جستارهای خوبی نیست. آن‌چه جستار را جذاب می‌کند حرکت از … ادامه

چه کتاب یا کتاب‌هایی باید خواند

شعار نمایشگاه امسال از عجیب‌ترین شعار‌هایی است که در مورد کتاب و کتاب‌خوانی شنیده‌ام. احتمالاً به گوش شما هم خورده و امیدوارم به گوش شما هم طنینش همان‌قدر چکشی باشد تا در نتیجه‌گیری نهایی این چند سطر، حس تنهایی نکنم: «نه به کتاب نخواندن» از قدیم انگلیسی‌های نابکار گفته‌اند که اگر چکش باشی، همه‌چیز کم‌کم شمایل میخ به خودش می‌گیرد و اصولاً آدم‌های چکشی سعی می‌کنند اراده‌ی خود را به جهان بازبتابانند و در نتیجه در مورد یک مفهوم دموکراتیک … ادامه