بیداد سکوت شجریان

داستانکِ اولین‌بار نوشته‌ی مهام میقانی برای من که شانزده هفته می‌شد در اتاقی بیست‌وچهارمتری با چهار تخت دوطبقه و هفت مردِ درابتداغریبه زندگی می‌کردم، خیلی چیزها غم‌انگیز بود؛ اما من، که سال‌ها هر روز دستِ‌کم دو ساعت روبه‌روی دستگاه گرامِ چهل‌ساله‌ام می‌نشستم و عادت کرده بودم هم‌زمان با گوش‌دادن به موسیقی، چرخشِ تسکین‌دهنده‌ی صفحه را روی گرام دنبال کنم، محروم‌ماندن از موسیقی بزرگ‌ترین عذابِ آن شانزده هفته بود. به ما اجازه می‌دادند روزی یک ‌ساعت در سالن اجتماعات، تلویزیون تماشا … ادامه

سرزمین مأمورهای مخفی

داستان‌هایی از پشت دیوار برلین کتابی که به ۱۳ زبان و در ۷۰ کشور منتشر شده است. سرزمین مأمورهای مخفی (Stasiland) داستان‌هایی است از زندگی مردم در پشت دیوار برلین؛ زندگی در سایه‌ی حکومتی که به ارتش اشتازی، پلیس مخفی مخوف جمهوری دمکراتیک آلمان شرقی، اتکا داشت. اشتازی ارتشی داخلی بود که تحت نظر دولت کار می‌کرد. وظیفه‌اش دانستن همه‌چیز بود درباره‌ی همه‌کس و با استفاده از هر ابزاری که می‌خواست. می‌دانست مهمانان‌تان کیست‌اند، می‌دانست به چه کسی تلفن می‌کنید … ادامه

قصه‌ی تکراری پاک‌سازی فارسی از عربی

نظر سیّدحسن تقی‌زاده دربارۀ سره‌گرایی بدبختانه همین بدعت تصفیۀ زبان فارسی و افراط در ضدّیّت با لغات فارسی ِ عربی‌الاصل که چندی است در بین طبقه‌ای از متجددین شایع شده،… افتراق ما را با ملّت افغان و پاکستان و ترکی‌زبان ِ همسایه زیاد نموده و ما را نسبت به هم پاک بیگانه می‌کند…معلوم نیست که چرا در صورتی که وزارت خارجۀ ما به خارجیانی که چند سال در ایران توقّف و اقامت کرده‌اند…حقّ تابعیّت ایرانی می‌دهد، به لغات عربی که … ادامه

خبر خوب برای همه‌ی دوستاران رمان ژانر

حدود چهل سال است که تولید رمان ژانر در ایران دچار اختلال شده. تا پیش از آن، که می‌شود پیش از انقلاب، طیف گسترده‌ای از خوانندگان رمان فارسی خوانندگان رمان ژانر بودند. چه آن‌ها که به سراغ رمان‌های چاپ‌شده می‌رفتند و چه شمار زیادی رمان‌های به‌اصطلاح پاورقی که در واقع ژانر رمانس فارسی بودند. این شکاف و وقفه‌ی چهل‌ساله اکنون در دل شکاف بزرگ‌تری قرار گرفته که میان رمان فارسی با مخاطب آن به‌طور عام افتاده است و همه هم … ادامه

واژه‌نامه‌ی هجوآمیز گوستاو فلوبر

در نکوهش کلیشه: واژه‌نامه‌ی ایده‌های همه‌گیرِ گوستاو فلوبر عرفان مجیب: گوستاو فلوبر تنها از بورژواها و صنعتی شدن و فانتزی و ژورنالیسم، که در فرانسه‌ی قرن نوزدهم مثل پونه در لانه‌اش سبز می‌شد، متنفر نبود. شاید جدی‌ترین دشمن فلوبر، بعد از مناسک و رفتارهای بورژوازی، بلاهت بشر و نتیجه‌ی مستقیمش «کلیشه» و از همه مهم‌تر کلیشه‌های بورژوازی بود. تنفر گوستاو فلوبر از کلیشه‌ها، هم در آثار داستانی‌اش قابل ردگیری است و هم از لای سطور نامه‌ها و یادداشت‌های پرشماری که از … ادامه

هشتادسالگی استاد جلال خالقی مطلق

هومن عباسپور: هجدهم شهریور استاد دکتر جلال خالقی مطلق، برجسته‌ترین شاهنامه‌شناس جهان، هشتادساله شد. پژوهشگری که خود آغازگر کارِ خود بود و ادامه‌ی هیچ‌کس نبود. در غربت، یکّه و تنها، بدون برخورداری از حمایتِ نهادها، بیش از چهل سال عمر صرف تصحیح شاهنامه کرد. خالقی انسانی است باوقار، نیکوکار، باشرف، باذوق، صمیمی، معلم، نقدپذیر، خوش‌بیان، خوش‌مشرب، با طنزی سنجیده و دل‌نشین. اِشراف او بر شاهنامه و ادبیات حماسی بی‌نظیر و بر ادبیات فارسی کم‌نظیر است. شاهنامه‌پژوهی به دو مرحله‌ی پیش … ادامه

تحلیل داستان‌های کتاب اول دبستان ایران، چین و آلمان

در یک کلام می‌توان گفت کتاب فارسی اول دبستان ایران به کودک می‌آموزد: «مطیع باش!» کتاب اول دبستان چین می‌آموزد: «کارگری مهربان باش!» و کتاب اول دبستان آلمان می‌آموزد: «برنده باش!» دکتر علیرضا عابدین، روان‌شناس و روان‌درمانگر در پژوهشی به بررسی و تحلیل داستان‌های کتاب فارسی کلاس اول دبستان در ایران و مقایسه‌ی آن با داستان‌های کتاب زبان کلاس اول دبستان در دو کشور شرقی و غربی، یعنی چین به عنوان نماینده‌ی فرهنگ جمع‌گرا و آلمان به عنوان نماینده‌ی فرهنگ … ادامه

کیفور از کنسرت کیهان کلهر

رضا شکراللهی: وقتی از چیزی بیشتر از حد انتظارم کیفور می‌شوم، از تعریفِ کیفوری خودم سر باز می‌زنم. شاید از خودخواهی محض یا شاید هم از ناتوانی در بیان. شبیه معتادانی که نشئه می‌شوند و وقتی ازشان می‌پرسی کیف احوال؟ نهایت سر بالا می‌اندازند و درمی‌مانند از تعریف حال و احوالی که در آن سیر می‌کنند. نهایتِ لذت یا، به قول دوستی، لذتِ دَه از دَه! نشستن در محضر نوازندگی کیهان کلهر مرا به این حالِ تخدیریِ سراندازانه می‌رساند. نخستین … ادامه

ته‌مانده‌ی آدم‌ها و واژه‌ها در جنگ

ته‌مانده‌ی پیکر شهید «حسن جنگجو» بعد از ۳۴ سال به ایران برگشت. او سه سال بعد از این عکس مشهور، که آلفرد یعقوب‌زاده در ۱۳سالگیِ او گرفت، در عملیات خیبر مفقودالاثر شد. استفاده از کلمه‌ی «ته‌مانده» برای پیکر شهید حسن جنگجو، اعتراض برخی خوانندگان ارجمند کانال تلگرامی خوابگرد را برانگیخت. نخست این‌که انتخاب این کلمه عمدی بود هم‌چنان‌که در اغلب نوشته‌ها و حتا خرده‌نوشته‌های دوستانه نیز سعی می‌کنم تک‌تک کلمه‌ها را با دقت انتخاب کنم. کار و دل‌مشغولی و لذت … ادامه