رضا شکراللهی: فضانوردان از فضا که برمیگردند، تا رسیدن به زندگی عادی چند ماهی درگیر عوارضی میشوند که خودِ من هیچ تصوری از آن تا چندی پیش نداشتم. مثلاً وقتی به زمین برمیگردند و بدنشان دوباره در معرضِ جاذبه قرار میگیرد، رگهای خونی در پاهایشان که در بیجاذبگی فضا تنبل و ضعیف شده، توانِ بازگرداندنِ خون به نیمتنهی بالایی را ندارند و این وضعیت حتا ممکن است به غش کردنِ فضانوردِ بازگشته به زمین هم بینجامد. ورمِ پشتِ چشم در … ادامه
هشدار: در این یادداشت سکانسِ آخرِ فیلمِ یدو تعریف میشود. رضا شکراللهی: فردای روزی که فیلم «یدو» شش سیمرغ جشنوارهی فیلم فجر را گرفت، نویسندهی داستانی که فیلمنامهی «یدو» از آن اقتباس شده، دربارهی این فیلم گفت «در مجموع فیلم خوبی بود، اما دلیل منطقیای ندارد که پایان فیلم آنطور باشد. به نظر من این پایان اصلاً از نظر منطق داستانی مشکل دارد». این نظرِ داستاننویس چندان شنیده نشد و احتمالاً کمتر کسی هم هست که دقیقاً بداند پایانبندی داستانِ … ادامه
«شاید بیداری درنهایت بهتر باشد. حتا اگر چشم بگشایی تا رنج ببری، بهتر از آن است که عمری در چنگ خیالهای واهی بمانی.» ـ کیت شوپن پرتو شریعتمداری: هشتم فوریه (۲۰ بهمن) سالروز تولد کیت شوپن (۱۹۰۴-۱۸۵۰) نویسندهی آمریکایی و از پیشگامان جنبش «بیداری»[1] زنان در ادبیات است. امروزه کمتر گلچینی از داستانهای کوتاه زنان نویسندهی انگلیسیزبان یا نویسندگان آمریکایی را میتوان یافت که یکی از نوشتههای او در آن نیامده باشد. کیت شوپن در عمر نسبتاً کوتاهش به کنشگری … ادامه
رضا شکراللهی: اصغر عبداللهی که امروز هفتمِ دیِ سالِ کرونا پیرنشده و بر اثر بیماری لاکردارِ سرطان درگذشت، در کنار توان و خلاقیتِ زبانزدش در فیلمنامهنویسی از بهترین داستاننویسان معاصر هم بود با داستانهایی که برخیشان را حتا میتوان موضوع تدریس داستان کوتاه قرار داد. یکی از این داستانهای کمنظیر اصغر عبداللهی همین داستان «اتاقِ پرغبار» است با موضوع جنگ. اصغر عبداللهی زادهی آبادان بود واز بهترین نویسندگان ادبیات با موضوع جنگ نیز. و این داستان او نهتنها از زیباترین … ادامه
یادداشت آرمان ریاحی برای بهرام بیضایی در هشتاد و دومین زادروز «به خودتان رحم کنید و نمایشنامههای شکسپیر را بخوانید.» این جمله را بهرام بیضایی گفته است. اوایل دههی هفتاد اجازهی کار به بهرام بیضایی نمیدادند و فیلمنامههایش را یکییکی رد میکردند و پروانهی ورود به صحنهی نمایش -وطن اصلیاش- را هم از او گرفته بودند. این بود که این هنرمند برجسته برای گذران زندگی مجبور شد تدریس خصوصی کند. تصور کنید چند جوان عاشق و جویای دانش در خانهی … ادامه
نقش ویرایش در معیارسازی و پردازش ماشینی خط و زبان فارسی (نوشتهی امید طبیبزاده*) مقدمه1در اینجا ابتدا بهاختصار تعریفی برای هریک از اصطلاحات «ویرایش»، «معیار»، «معیارسازی» و «پردازش ماشینی» عرضه میداریم، سپس از تفاوت متنهای علمی و خبری با متنهای ادبی سخن میگوییم، بعد به چگونگی تحول ویرایش در متنهای خبری فارسی اشاره میکنیم و نهایتاً به بحث اصلی خود میپردازیم و با انجام یک آزمایش ساده، نشان میدهیم که ویرایشِ متنهای خبری فارسی چه نقش مهمی در فعالیتهای پردازشی، … ادامه
رضا شکراللهی: اگر از کسانی هستید که معتقدید ویرگول «درنگنما»ست یا خیال میکنید ویرگول نشانهای است فقط برای استفاده در جایی که احساس میکنید باید مکثی در جمله بیندازید، از این دو نوشتار که در پی میآید غافل نشوید. نخست یادداشتِ دکتر نازنینِ خلیلیپور را بخوانید که دربارهی نام و کارکردِ ویرگول در فارسی نوشته است با تأکید بر اینکه «درنگنما» نامیدنِ ویرگول با قواعدِ نحویای که برای ویرگولگذاری داده میشود در تضاد است. خانم خلیلیپور در ادامه به پژوهشِ … ادامه
شهربندان یا طرح جامع محدودیتهایی کرونایی؟ رضا شکراللهی: در روز گار کرونا که هنوز هم شیرهی مغز ما ناتوان است از هضم آواری که بر سر همهی ما ریخت و باورمان نمیشود هنوز که میشد اینطور ترسان و تنها و آدمگریز هم زندگی کرد – و کردیم و شد -، طبیعی است که کلمهی انگلیسی Lockdown (لاکداون) را فرهنگ لغت کالینز بهعنوان واژهی سال ۲۰۲۰ جهان انتخاب کرده باشد. بهتعریف کالینز، لاکداون یا همان شهربندان یعنی «اِعمال محدودیتهای سختگیرانه بر … ادامه
ستایشنامهای برای چنگیز جلیلوندکه ۲۹ آبان در ۸۰سالگی بر اثر ابتلا به کرونا درگذشت آرمان ریاحی: با درگذشتِ چنگیز جلیلوند صداپیشه، این قرنِ رو به اتمام دارد تمامِ نشانههایش را با قدرت در خودش فرو میکشد و میبلعد. بهروز وثوقی، ناصر ملکمطیعی و محمدعلی فردین ایفاگر نقشهای خودشان بودند، ولی انگار تنها این چنگیز جلیلوند بود که آنان را جاندار میکرد. صدالبته بهتر میبود اگر آنان با صدای خودشان محک میخوردند. بهروز وثوقی نشان داد تواناتر از آن است که … ادامه