رضا شکراللهی: خیلی وقت پیش، کاوه لاجوردی دربارهی اصطلاحِ تکیهکلام و ریشهی احتمالی آن نوشته بود. میخواهم نکتهای تکمیلی به آن اضافه کنم بهقصدِ گسترشِ موضوع تا شاید مقدمهای شود برای بررسی بیشتر و انگیزه برای اظهارنظرِ آن کسان که در این زمینه تخصص و صلاحیتِ علمی دارند. نخست، یادداشتِ کاوه لاجوردی دربارهی ریشهی تکیهکلام … ادامه
کاوه لاجوردی: من شخصاً مقیّدم که در هر نوشتهای به خطِ فارسی همهی کسرههای اضافه را بنویسم. در روزگارِ ما کسانی هستند که همهی کسرههای اضافه را مینویسند، حتی در متنهایی که وزنِ کلام به خواندناش کمک میکند—نمونهی برجستهاش دیوانِ حافظ با تصحیحِ سایه. در اینجا میخواهم چیزهایی بگویم در موردِ استدلالی بر ضدِ نوشتنِ کسرههای اضافه. حرفهای … ادامه
ویرایش متن یک استفتاء «هرگونه تصرف و خسارت زدن به اموال عمومی جایز نیست و موجب ضمان است.» این جواب استفتایی از آیتالله خامنهای در حاشیهی شعارنویسی روی دیوار ساختمان تاریخی شهرداری رشت است، که یک دو هفته پیش منتشر شد. قصه از این قرار بوده است که در ساعات پایانی شب ۱۴خرداد، گروهی موتورسوار … ادامه
رضا شکراللهی: فعلها در نامههای اداری و رسمی و شبهرسمی مظلومترین ارکان جملهاند. چه وقتی مثلاً در متونِ قضایی و حقوقی، از صفحهی روزگار محو میشوند و از پشت میلههای متن لهله میزنند تا شاید نگارنده دست بردارد از نوشتن جملههای نفسگیرِ یکصفحهای و دوصفحهایِ تکفعلی؛ چه وقتی مثلاً در نامههای اداری، قربانیِ لفظقلم حرف … ادامه
رضا شکراللهی: نهتنها با حضور واژهها و اصطلاحات عربی در فارسی و استفاده از آنها مخالف نیستم که، بارها هم گفتهام، خیلی از این موارد را دیگر نمیتوان گفت که عربی است. در همین جمله که خواندید، دستکم «حضور» و «استفاده» و «اصطلاح» و «مخالف» و «موارد»، کلمههای عربیِ فارسیشدهاند و فقط سرهنویسان و سرهگویاناند … ادامه
عباس پژمان: حشو در لغت چندین معنا دارد، «پر کردن»، «آکندن»، «پنبه یا پشم یا پرهایی که درون بالش یا امثال آن پر میکنند»، «لایی»، «مغز بادام یا پستهای که میان بعضی شیرینیهای سنتی میگذاشتهاند» و همین طور «زائد»، اما در علم معانی و بیان یک اصطلاح است. با توجه به تعریفهای مختلفی که در … ادامه
یکی از هزاروهفتصدجایی که ویراستاران انگشت حیرت به دهان میبرند و میگیرند و میگزند، هنگام روبهروشدن با متن لایحهها و احکام قضایی است. زبان معیار یا، بهتر بگویم، زبان رایج در ادبیات قضا، ترکیبی است از نگارش فارسی و عربی. جملهبندیهای اغلب این احکام تقریباً مطابق است با دستور زبان فارسی، اما آکنده از اشارات … ادامه
رضا شکراللهی: ما مردمی هستیم ضربالمثلزده؛ همانقدر که جوکزده و سیاستزده و تاریخزده و فرهنگزده و دیگرچیزهازده. الی ماشاءالله ضربالمثل عامیانه و ادیبانه داریم که خوشبختانه هیچ مرگشان هم نمیشود. تا ضربالمثلی میخواهد در سکوت و آرامش از حافظهی ملت بگریزد، حادثهای سیاسی یا اجتماعی یقهاش را میگیرد و آن را مینشاند سر جایش. در … ادامه
شعار نمایشگاه کتاب پارسال دوحه «پیش بهسوی جامعهی متفکر» بود. شعار نمایشگاه کتاب امسال تهران «نه به کتاب نخواندن» است. با همهی منفی بودنش، بهنظر واقعگرایانه میآید برای ما! از این که بگذریم، در پوستر رسمی و سهزبانهی نمایشگاه کتاب که امروز منتشر شده و پوستر زیبایی هم هست، کلمهی «قراءه» را در شعار نمایشگاه … ادامه